..:: Dergâh Yayınları ::..

=== Anasayfa === Arama === Tüm Yayınlarımız === Tüm Yazarlarımız === Hakkımızda === Bağlantılar === Satış Yerleri === İletişim === English

İNCELEME KİTAPLARI

AKA GÜNDÜZ'ÜN ROMANLARINDA KADIN

Alev Sınar

Türkçülük hareketi içinde yer alan Aka Gündüz şiir, tiyatro, hikâye türlerini de denemiş olmakla birlikte, geçimini kalemiyle temin ettiği için zamanla popüler romanlara ağırlık vermiştir. Onun kitaplarını yazdığı tarihler Osmanlı Devleti'nin yıkılışı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu içine alır.
Savaşların cephede ve cephe gerisinde yarattığı sarsıntıların mağdurları arasında kadınların tuttuğu yer, yazarın pek çok eserinde vurgulanmıştır. Dönemin başka yazarlarının da işledikleri bu konuya Aka Gündüz, sadece bakıp teşhirle yetinmez, sosyal dertlerin bütün toplum fertlerinin katılımıyla çözülmesi tekliflerini de getirir. Sonraki nesillere kalabilecek kadar iyi işlenmemiş de olsa, sosyal araştırmaların yetersiz kaldığı o günler için Aka Gündüz, adeta romanlarında sosyal taramalar yapmış ve belge niteliğinde eserler bırakmıştır. Bu eserlerin daima gazetelerde tefrikadan sonra kitap olarak basılmaları, onların geniş bir kitleye ulaşmasını da sağlamıştır.
Erkek egemen bir toplum düzenine karşı çıkan, kadın ile erkeğin her alanda eşitliğini savunan ve mağdur kadınların yeniden topluma kazandırılmalarını savunan Aka Gündüz'ün sadece yirmi üç romanı bu çalışmada incelenmiştir. Aka Gündüz'ün kadınlığın sorunlarını ele alırken savunduğu görüşlerle, günümüzdeki kadın araştırmalarında ortaya konan görüşler arasında paralellik de dikkat çekicidir.

ALTIN SUYUNA BATIRILMIŞ BİR HAYAT
Abdülhak Hâmid Tarhan
İnsan Sâfi

Eserleri kadar yaşayış tarzıyla da ilgi uyandırmış, kıskanılmış bir şahsiyet olan ve Türk edebiyatına 1870'lerden itibaren verdiği eserle giren Abdülhak Hâmid hakkında pek çok söz söylenmişse de eserlerinin harf devriminden sonra yeni harflerle basılması geciktiği için bir bakıma unutulmaya terkedilmiştir.
İhsan Safi!nin hazırladığı bu kitapla Hâmid hakkındaki resmi biyografik bilgilerin düzeltilmesinde önemli bir adım atılmış olmaktadır. Arşiv belgelerinin ortaya çıkarılması, yazarın hatıra ve mektuplarındaki bilgilerle karşılaştırılması sonucu ortaya edebiyat tarihimiz için önemli bir çalışma çıkmıştır.

ARAŞTIRMALAR VE BELGELER

İnci Enginün

İnci Enginün alanında yaptığı araştırmaları Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları ve Mukayeseli Edebiyat adlı kitaplarında derlemişti. Araştırmalar ve Belgeler adlı bu kitabında da son araştırmaları ve elindeki zengin belgelerin metinlerini bulacaksınız.
Yazarların değişik bakış açılarıyla ele alındığı bu yazılarda, ayrıca yeni edebiyatın beslendiği kaynaklar üzerinde de durulmuş Nasrettin Hoca, Yunus, Fuzulî ve Şeyh Galip'in 19. ve 20. yüzyıllardaki değerlendirilmeleri incelenmiştir. Bu tür yazılarda edebiyatımızın gelenekle ilişkisinin sürekliliği görülmektedir. Birkaç yazıda da Türk dünyasındaki edebiyat ele alınmıştır. Edebiyatımızın en önemli ürünleri arasında tiyatro eserlerini gören İnci Enginün'ün oyunlar ve oyun yazarları üzerindeki incelemeleri de bu kitaptadır.
Bu kitapta çeşitli kişilerden gelen mektuplar da yer almaktadır. Henüz kültür tarihimizde yer almayan bu mektuplar Ali Şefkati, Namık Kemal, Süleyman Nazif, Samipaşazade Sezai, Cenap Şehabettin'ten Cahit Külebi'ye kadar çeşitlilik göstermektedir. Ayrıca aile, dost ve okuyucu çevresinden gelen mektuplar Abdülhak Hâmid Tarhan ve Halide Edib Adıvar'ın eserleri kadar şahsiyetlerini aydınlatacak niteliktedir.

AZERÎ EDEBİYATI ARAŞTIRMALARI

Yavuz Akpınar

Dört bölümden oluşan kitapta ana hatları ve önemli temsilcileri ile Azeri Edebiyatı, Türkiye-Azerbaycan edebi ilişkileri, tanıtma yazıları, biyografiler ve metin neşirleri yer almaktadır. Kitap bu muhtevası ile Azeri Edebiyatı konusunda bir kaynak eser hüviyeti taşımaktadır.
Dört bölümden oluşan kitapta ana hatları ve önemli temsilcileri ile Azeri Edebiyatı, Türkiye-Azerbaycan edebi ilişkileri, tanıtma yazıları, biyografiler ve metin neşirleri yer almaktadır. Kitap bu muhtevası ile Azeri Edebiyatı konusunda bir kaynak eser hüviyeti taşımaktadır.

BATILILAŞMA DEVRİ TÜRK EDEBİYATI

Orhan Okay

Bu kitap Batı tesirinde gelişen Türk edebiyatı verimlerini, aynı zamanda bu edebiyata vücut veren yazarları tanımamız için başvurabileceğimiz güvenilir bir kılavuz kitaptır. Esas itibarı ile bir edebiyat tarihi sayılmasa da ele aldığı konular ve kişilerle edebiyat tarihinin omurgasını oluşturuyor. Orta ve yüksek öğrenimdeki gençlere ve onların hocalarına tavsiye edebileceğimiz açık-anlaşılır bir dille kaleme alınmış bir başucu eseridir.

BİR HİCİV USTASI ŞAİR EŞREF

Şerife Çağın

Bu kitapta; Şair Eşref'in II. Meşrutiyet'ten önce ve sonra olmak üzere memuriyet ve yurt dışında geçen hayatı boyunca devlet adamlarıyla olan ilişkisi, özellikle II. Abdülhamit'e karşı görüşleri, sosyal ve siyasî çevresiyle, İzmir'deki kültür muhitiyle ve yazı faaliyetlerinin detaylı bir araştırmasını bulacaksınız. Daha önce Eşref'in Bütün Eserlerinin sağlıklı bir yayınını yapmıştık. Şimdiye kadar genellikle araştırmacılar Eşref'i bir şair olarak anlamak yerine, hiciv ve görüşlerini malzeme yapmışlardı.
Şairin biyografisini ve eserlerinin incelenmesini esas alan bu çalışmanın Türk edebiyatında, özellikle hiciv sahasında büyük bir boşluğu dolduracağı kanaatindeyiz.

BİR TARTIŞMANIN HİKÂYESİ: DEKADANLAR

Fazıl Gökçek

Türk edebiyatında güçlü bir edebiyat eleştirisi bulunmadığı öteden beri söylenmektedir. Bu görüş muhtemelen, Divan edebiyatı hakkındaki kuram bilgilerinin az oluşu ve bunların uygulamalı olarak büyük şairler üzerinde incelenmemesinden kaynaklanmaktadır. Halbuki son yirmi, otuz yıldan beri araştırıcılar daha farklı gözlerle eski şiirimize bakmakta, onların şiir sanatı anlayışlarını ortaya koymaya çalışmaktadırlar.
    Yeni Türk edebiyatı başladıktan sonra eski edebiyata karşı takınılan tavrın, yeni modalar doğurmasına rağmen, onun sağlam temellerini sarstığını söylemek zordur. Her şeyden önce yeni Türk edebiyatçılarının hepsi bu kaynaktan beslenmişler, başlangıçta onun terbiyesinden geçmişlerdir. Ancak batı edebiyatının ve eleştirisinin dayandığı kaynak, felsefedir. Türk kültüründeki bu noksan, eleştiricileri de hayli dağınık yazılar yazmaya sevketmiştir denilebilir. Hele bir edebiyat akımı doğuracak ciddiyetteki eserler, inanılmayacak suçlamalarla karşılaşmıştır. İşte Türk edebiyatını derinden etkileyen Servet-i Fünun etrafında toplanan gençler de bir kelime ile suçlanmışlardır: Dekadan. Bu suçlamayı yeni Türk edebiyatının sayılan, önemli bir şahsının, Ahmet Midhat’ın yapması önemlidir. Bu itham bir kıvılcım gibi “İkinci Edebiyat-ı Cedide” hareketini yadırgayanları harekete getirmiş ve Türk edebiyatında yer yer çok ciddi, yer yer kötü polemik örneği olabilecek birçok yazının ortaya çıkmasına yol açmıştır.
    Aslında bu tartışma pek de yararsız olmamıştır. Dergi ve gazete sütunlarında ithamların yanı sıra, Servet-i Fünun yazarlarının da kendilerini savunan, her yeni edebiyat hamlesinin kendinden öncekilere dayandığını ortaya koyan ve Fransa’daki “dekadan” sayılan edebiyat akımları ve şairleri hakkında değerli yazılar yazılmıştır. Bu tartışmanın Servet-i Fünuncuları kendi edebiyat anlayışları üzerinde düşündürdüğü de şüphesizdir.
    Prof. Dr. Birol Emil’in metin derlemesine dayanan, basılmamış bitirme tezi dışında, dekadanlık tartışması müstakil bir çalışmaya konu olmamıştır. Bu kitapta Fazıl Gökçek üzerinden uzun zaman geçtiği için, süreli yayınların sayfalarında kaybolmuş olan malzemenin büyük kısmını derlemiş ve onları yorumlamıştır. Edebiyatımızdaki öteki tartışmaların da bu tür incelemelerle ortaya konulması, edebiyat eleştirisinin gerçek durumunu göstermek açısından önemlidir. Görülen odur ki, hücuma maruz kalanlar, genellikle yenilikleri dolayısıyla yadırgananlardır. Edebiyat dünyasındaki gelişmeler de çoğunlukla yadırgananların eserleriyle gerçekleşmiştir. Bu kitaptaki malzemeyi okurken unutulanlarla hâlâ hatırlananlar arasındaki fark da açıkça görünmektedir.

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

İnci Enginün

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı hemen hemen seksen yıllık bir dönemi içine alan zengin bir edebiyattır. Bir ders kitabı olarak da algılanabilecek eser esasen türlere göre düzenlenmiştir. Bununla birlikte şahıslara gereken yer ve önem verilmiştir.
Prof. Dr. İnci Enginün'ün eserdeki yorum ve hükümleri hem akademik çevreler, hem üniversiteler kadar umumi okuyucu için de ufuk açıcı mahiyettedir.

EDEBİYAT ÜZERİNE MAKALELER

Ahmet Hamdi Tanpınar

Bu eseri Tanpınar'ın muhtelif dergi ve gazetelerde çıkan edebiyata dair makaleleri ile İslâm Ansiklopedisi'ne yazdığı maddeler, antoloji başlarına veya müşterek kitaplara verdiği etüdler ve müsveddelerinden çıkarılan birkaç yazı oluşturmaktadır:
1. Şiir hakkında, 2. Romana dair, 3. Tenkit-dil-Tercümeye dair, 4. Türk edebiyatının umumi meseleleri: Devirler-nesiller ve cereyanlar, 5. Halk ve divan edebiyatı, 6. Tanzimat'tan Cumhuriyete kadar, 7. Yahya Kemal, 8. Cumhuriyet devri, 9. Batı edebiyatı başlıkları altında dokuz bölümden meydana gelmektedir.

ESKİ TÜRK EDEBİYATI
Nazım Şekilleri ve Aruz
Haluk İpekten

Şiir ve biçim ilşkisi şiirin varolduğu günden beri tartışılagelmiştir. Özellikle Divan şiirinde şekil bahsi, bu şiirin diğer yönleri gibi hiçbir gevşeme kabul etmeyen bir dizi katı ve sıkı kurallarıyla, üzerinde durulması gereken geniş bir konudur. Merhum Prof. Dr. Haluk İpekten bu eserinde Divan şiirinin nazım şekillerini vukufla ele almakta, kitap aynı zamanda bir ders kitabı özelliği taşımaktadır.

ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ

A. Atilla Şentürk - Ahmet Kartal

Eski edebiyatımızın tam bir özeti ve "envanter defteri" değerindedir. Kitapta eski edebiyat ve kültür tarihimizin seyri içerisinde rol alan şair, yazar ve eserler kronolojik bir sıralamayla özlü olarak kısaca anlatılmış ve okuyucunun önünden adeta film şeridi gibi geçirilmiştir. Eser bu yönüyle gerek öğrencilerin gerekse konu ile ilgilenen okuyucular için tam bir kaynak ve müracaat kitabı değerindedir.
Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi'nin önemli yönlerinden birisi de, Türkiye Üniversitelerinde "Eski Türk Edebiyatı" sahasında yapılan yayımlanmamış yüksek lisans ve doktara tezlerinden, yurt içi ve dışındaki en güncel neşriyata kadar hemen bütün çalışmaları zengin bir bibliyografya ile ilgilenenlere sunmasıdır. Eseri elinde bulunduranlar eski edebiyat sahasında ulaşmak istedikleri bütün kaynakların bir listesini de karşılarında bulacaklardır.

	GÜLZÂR-I AŞK Mevlid Şerhi Hüseyin Vassaf Hazırlayan: Mustafa Tatçı - Musa Yıldız - Kaplan Üstüner Gülzâr-ı Aşk, Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i hakkında yazılmış, bilinen en geniş ve en önemli şerhtir. Hüseyin Vassâf, eserinde Süleyman Çelebi'nin Vesîletü'n-Necât'ının her beytini -bazı istisnalar dışında- tek tek ele almış ve açıklamıştır. Beyitlerde geçen dinî ve tasavvufî terminolojiyi ana kaynaklardan faydalanarak açmış, bu arada söz konusu kavramlarla ilgili edebî, gramatikal ve kültürel birikimini en ince ayrıntısına kadar aktarmıştır. Bu özelliğiyle Gülzâr-ı Aşk, hem divan ve tasavvuf edebiyatlarının irfanî-kültürel dünyası hem de edebî metin şerhi açılarından başka eserlerle ikamesi mümkün olmayan bir kaynak eser niteliği taşımaktadır.
	664 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Büyük Boy (16.5 x 23.5 cm.) Basım Tarihi: Ocak 2006 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-995-025-1 32,00 YTL

GÜNLÜKLERİN IŞIĞINDA TANPINAR'LA BAŞBAŞA (Yeni)

İnci Enginün - Zeynep Kerman

Edebiyatın hemen her dalında eser veren Tanpınar, eserleriyle olduğu kadar şahsiyeti, hayat tarzı ve sahip olduğu kültürün derinliği ile yakın dönem edebiyatımızın en önemli şahsiyetlerinden biridir. Prof. Dr. İnci Enginün ve Prof. Dr. Zeynep Kerman’ın hazırladığı elinizdeki kitapta, Tanpınar’ın bilinmezleri, acı ve sevinçleri ile iç dünyası ve özel hayatı, edebiyat çevreleriyle ilişkilerini kendi kaleminden bulacaksınız.

“Bu defteri seviyorum. Benden sonra okunacağını düşünüyorum. Hoşuma gidiyor. Geçen zamanım görülecek sanıyorum...”
“Hiçbir şeyi bitiremiyorum... Gece yarısı öksürükle uyandım ve ilk defa gelecek seneye çıkamam korkusu aklıma geldi. Ciddiyetle geldi. Hiçbir şeyi bitiremeden ölmek istemiyorum. O kadar eser ve kullanmadığım o kadar kelime varken...”
“Abdullah Efendi’nin Rüyaları, bilhassa birinci hikâye böyle tenkitsiz mi geçecekti? Huzur ki okuyucuların hepsi sevdiler, üç makale ile, Yaz Yağmuru hiçbir akissiz mi geçecekti.” “Bunların Türkiye’ye getirdiği hiçbir şey yok muydu? Türkiye ve Türkçeye. Ya şiirlerim? Hâlâ hiç kimse “Deniz” manzumesinden bahsetmedi. “Deniz” manzumesi Türkçenin beş on manzumesinden biridir. Buna eminim. Buna makalelerimi de ilâve edin... Fakat niçin bu kadar haksızlık? Bu işte eksiğim nedir!” “Belki de kendi kendimi mahveden benim. Hakkımdaki sükût suikastının bir sebebi de belki de benim...”
“Daima derinleştim. Sıfırdan başlamış gibiydim. Bu sıfır Yahya Kemal ve Haşim hariç Türk şiirinin değer seviyesiydi. Eğer burada genişlemeğe razı olsaydım benim de hiç olmazsa Faruk [Nafiz Çamlıbel] kadar bir şöhretim olurdu. Biraz kaysaydım Orhan [Veli Kanık] ve Cahit’ten [Sıtkı Tarancı] fazla sevilen adam olurdum. Yapmadım. Hakikaten sıfırdan başladım.” “Kırk yaşında tek oda müstakil evim oldu. Herşey, hayatımda herşey geç oldu. İlk nesir kitabım kırk yaşında çıktı. Hâlâ ikinci romanım Remzi’de bekliyor...”

HALİDE EDİB ADIVAR'IN ESERLERİNDE DOĞU VE BATI MESELESİ

İnci Enginün

Osmanlı İmparatorluğu varlığını koruyabilmek için Batı’yı örnek almağa başladığı andan itibaren, Türk aydınları Batı meselesi üzerinde düşünmeğe başlamışlardır. Ancak yeni teknik imkânlar ve müesseseler ile beraber, topluma yabancı olan Batı’nın değerleri ve sathî görünüşleri de Türk toplumuna girmiş ve toplumdaki fertlerin yetişme, görüş ve şahsiyetlerine göre farklı şekillerde değerlendirilmiştir. Batı tesirindeki Türk edebiyatına, toplumun her sahasında görülen değişmeler aksetmiştir. Osmanlı aydını geleneğin ve alışkanlıklarının yarattığı değer ölçüleriyle yaşarken Batı’dan da, yeni bir dünya görüşü gibi gelen birtakım farklılıkları değer olarak almış ve daimî bir ikilik içinde yaşamıştır.
Edebiyatımızın ilk ürünleri arasında alafranga ve alaturka iki tipin çıkması, bu değişik tesirlerin tezahürlerindendir.
Son devir edebiyat tarihimizin en canlı simalarından biri olan Halide Edib Adıvar (1882 -1964) hakkındaki bu eserde, medeniyet krizini bizzat kendi hayatında yaşamış ve eserlerinde işlemiş olan Halide Edib’de Doğu ve Batı meselesinin tezahürü incelenmektedir.

HİKÂYE TAHLİLLERİ

Mehmet Kaplan

Samipaşazâde Sezai'den Nursel Duruel'e kadar 41 Türk hikâyecisinin bir hikâyesi ve bu hikâyenin tahlili. Bu kitapta da hikâyeden kalkılarak sanat-edebiyat, dünya görüşü ve fikriyat bakımlarından edebî verimler ele alınmakta ve tahlil edilmektedir. Tanzimat'tan günümüze kadar uzanan Türk hikâyeciliğinin aynı zamanda bir antolojisi mahiyetinde olan eser sayesinde Türk hikâyeciliğindeki üslup, dil ve teknik değişiklikleri takip etmek mümkün olmaktadır.

İLK DÖNEM TÜRK HİKÂYELERİNDE ANLATICILAR TİPOLOJİSİ

Yavuz Demir

Roman, hikâye gibi anlatma esasına dayalı metinlerin katılımcılarından birisi de "anlatıcı"dır. Kurgu dünyanın içerisindeki "kağıt varlık"lardan olan anlatıcı, aktarma işlemi sırasında karşımıza değişik formlarda çıkmaktadır. Anlatı metinlerinin sistematik analizi için aracı konumundaki anlatıcının tesbit edilmesi esastır. İlk Dönem Türk Hikâyelerinde Anlatıcılar Tipolojisi, 1871-1890 arası Türk hikâye örneklerini derinlemesine bir incelemeye tabi tutarak, anlatıcının en alt seviyeden en üst hikâye içerisindeki biçimlendirilişini tespit etmeyi amaçlamaktadır.

MEHMET ÂKİF'İN ŞİİR DÜNYASI

Fazıl Gökçek

Mehmet Akif Ersoy hakkında yazılan kitapların çoğu fikriyatı ve şahsiyeti ile ilgilidir. Şiirleriyle ilgili inceleme çok azdır. Şüphesiz M. Âkif'in şiirini şahsiyet ve fikirlerinden ayrı düşünemeyiz. Bu kitapta; şairin eserine öncelikle şiir estetiği açısından yaklaşıldı, edebiyat eleştirisinin yöntemleriyle incelendi. Akif'in şiir konusundaki görüşleri ele alınarak, hayatı boyunca yazdığı bütün şiirler bir değerlendirmeye tabi tutuldu, muhteva tahlili yapıldı. Kitabın son bölümünde M. Akif'in şiirleri şekil ve üslûp bakımından incelendi. Şiirlerinin nazım şekilleri, vezin ve kafiyede gösterdikleri özellikler tesbit edildi, ayrıca "manzum hikâye" meselesi ele alındı. Özellikle şairin eserleri üzerinde yaptığı değişikliklerden yola çıkılarak, üslûbuna dair bazı prensipler ortaya konulmaya çalışıldı. Bu çalışmada, edebiyat eleştirisi yöntemlerinin hiç birisi tek başına esas alınmamış, şaire ve eserine çok yönlü bakılmaya çalışılmıştır.

MİTOLOJİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR
Metinler ve Tahliller
Bilge Seyidoğlu

Mitoloji "mit bilimi" anlamına gelir. Mit'in asıl mânası "gerçek hikâye" ve bunun da ötesinde "sahip olunan çok değerli şeyler, kutsal ve mânalı olan"dır. Mitolojilerin içinde kutsal hikâyeler ve merasimler bulunur. Zamanla bu kutsal vasıflar unutulur, böylece masallar ve efsaneler ortaya çıkar. Merasimlerin bir kısmı ise günümüze kadar devam etmiştir.
Tiyatronun, dansın ve şarkıların ortaya çıkışında mitlerin rolü büyüktür. Kozmogoniyi anlatan mitlerden sonra menşe mitleri başlar, böylece varlık problemi ortaya çıkar ve felsefenin konusu oluşur. Türklerde felsefenin başlangıcını mitolojik dönemlere kadar çıkarmak mümkündür.
Bu kitapta mit, mitoloji, Türk mitolojisi ve diğer milletlerin mitolojileri üzerinde durulmakta, metinler verilmekte ve tahliller yapılmaktadır.

MUKAYESELİ EDEBİYAT

İnci Enginün

Tanzimat sonrası edebiyatımızın anlaşılabilmesinde, Batı kaynaklarıyla olan münasebetin incelenmesi önemli bir yer tutmaktadır. Tanzimat Devrinde Shakespeare Tercüme ve Tesirleri (1968) adlı doktora tezinden sonra, Mukayeseli Edebiyat, Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İnci Enginün'ün diğer kitabıdır.
Milletlerin birbirleriyle tanışmalarında edebiyat, büyük rol oynar. Bir milletin başka milletlerce tanınması çeviriler yolu ile olduğu gibi, başka milletler hakkındaki görüşler de millî edebiyatlarda kendisini gösterir. Ülkemizde bir hayli yaygınlaşan Batı Edebiyatı bölümleri, edebiyat araştırmalarına yönelmişlerdir. Fakat bu konuya yaklaşanların büyük bir kısmı Türk edebiyatını bilmemektedir. Bu kitaptaki yazılar çeviri ve tesir konuları ile yabancılarla ilgili hayallerin edebiyatımıza nasıl yansıdığını ele almaktadır. Mukayeseli edebiyat çalışmaları ortak çalışmalara ve değişik bölümler arası işbirliğine muhtaçtır. Bu kitabın üniversitelerimizin çeşitli bölümleri ve üniversiteler arası işbirliğine olan ihtiyacı ilgililere duyurmasını dileriz.

SANAT VE EDEBİYAT YAZILARI

Orhan Okay

Çeşitli dergilerde yayımlanmış makalelerden oluşan kitap iki bölüme ayrılıyor. İlk bölümde estetik-güzel sanatlar ve edebiyat bahisleri; ikinci bölümde ise eski ve yeni edebiyatımızın üzerine bazı incelemeler bulunmaktadır. Eser bilimsel özellikleri yanında bilhassa estetik-güzel sanatlar-şiir ve edebiyat dili üzerinde düşünmek isteyenler için kılavuz mahiyetindedir.

SELAHATTİN ENİS'İN ROMANLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU'NUN SON YILLARINA BİR BAKIŞ

Nur Gürani Arslan

Selahattin Enis'in bazıları gazetelerde tefrika olarak kalan romanları üzerine yapılan bu ilk inceleme savaşı merkez alan bir çerçeve içinde yazarın Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarına bakışını ortaya koymaktadır. Özellikle Mütareke Dönemi'ni anlattığı eserlerinde toplumdaki yozlaşmaya dikkat çekmesi yazarın sosyal meseleler karşısındaki tutumunu sergiler.

SÖZÜN BÜYÜSÜ EDEBİ SANATLAR (Yeni)

Menderes Coşkun

Dil, insanın bilgisinin, zihninin ve hislerinin tercümanıdır ve dil sayesinde doğru mahkûm, yanlış hâkim olabilir. Dilin güzel ve etkili kullanımı, insanoğlunun en eski ve hiç bitmeyen uğraşlarındandır. Bu, insanoğlunun mükemmele ulaşma arzu ve ihtiyacının da bir gereğidir. Dili kullanan, işleyen, ona şekil veren, insanın zekâsıdır. Edebî sanatla zekâ arasında kuvvetli bir ilişki vardır. Zekânın dil üzerindeki tasarrufları ve işlemeleri sonucunda meydana gelen edebî sanatlar, varlıklarını dile, gelişimlerini şair ve ediplere, isimlerini de belâgatçilere borçludur.
Edebî sanatlar konusu oldukça geniş bir konudur.

SÜLEYMAN PAŞA-ZÂDE SAMİ BEY KÜLLİYAT-I ÂSÂR VE İHTİSASAT

Şevket Toker

Eser, 1866-1917 yılları arasında yaşamış, katıldığı Servet-i Fünun topluluğunda şiirleri ve fikir yazılarıyla tanınmış, ayrıca eğitimci olarak eğitimin her kademesinde önemli hizmetlerde bulunmuş; bir eğitim, kültür ve sanat adamı olan Süleyman Nesib için dostları tarafından yazılan yazıları ve Sami Bey’in şiirleriyle, nesirlerini toplayarak hazırlanmış bir “anma kitabı”nın yeni yazıya aktarılmış şeklidir.

ŞİİR TAHLİLLERİ 1
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e
Mehmet Kaplan

Kitap Âkif Paşa'dan Yahya Kemal'e kadar 32 şairin bir şiiri ve bu şiirin tahlilini ihtiva eder. Şiirler tahlil edilirken sanat, edebiyat anlayışlarına, fikir hareketleri içindeli yerlerine, şiirle vermek istedikleri fikre yer verilmektedir. Bu özellikleriyle Şiir Tahlilleri hem bir şiir antolojisi hem de sanat-edebiyatla sınırlı bir fikir tarihi hüviyati kazanmıştır. Metod olarak şairin hal tercümesinden eserine yaklaşma değil, eserden-şiirden yazara, onun anlayışına yaklaşma yolu tercih edilmiştir.

ŞİİR TAHLİLLERİ 2
Cumhuriyet Dönemi
Mehmet Kaplan

Eserde F. Nafiz Çamlıbel'den H. Macit Selekler'e kadar 71 şairin şiirleri ve bu şiirlerin tehlilleri yer alıyor. Bu kitapta Şiir Tahlilleri 1'deki usûl takip edilmiş ve Cumhuriyet dönemi Türk şiiri geniş olarak ele alınmıştır.

TANPINAR'IN ŞİİR DÜNYASI

Mehmet Kaplan

Eser, Tanpınar'ın gençlik şiirlerini ve estetiğinin teşekküllünü ele alıyor. Daha sonra Şiirler kitabı ile onun dışında kalan olgunluk devrine ait şiirleri tem, kompozisyon ve üslup bakımından inceleniyor. Kitabın ana bölümleri şöyle: Gençlik şiirleri, Şiirler'in tem bakımından tahlili, Şiirler kitabının dışında kalan şiirler, serbest tarzda yazdığı şiirler, Kompozisyon: Resim-Musikî, Üslup.
Eserin sonunda Tanpınar'ın "Kerkük Hatıraları" ve "Antalyalı genç kıza mektup" adlarını taşıyan iki nesri de yer alıyor.

TEVFİK FİKRET
Devir - Şahsiyet - Eser
Mehmet Kaplan

Eser 5 bölümden meydana gelmektedir:
1. Şinasi'den Servet-i fünun edebiyatına kadar Türk şiirine umumi bir bakış,
2. Servet-i fünun devri,
3. Fikret'in mizaç ve karakteri ve eseri münasebeti,
4. Ogunluk çağı,
5. Üslup.
Yazar bu eserin özelliğini şu cümlelerle ifade etmektedir: "Bu kitabın bugün için de bir değeri varsa bu, Tevfik Fikret'in şahsiyet ve eseirne psikolojik ve stilistik metodların tatbik edilmiş olmasından ibarettir."

TÜRK EDEBİYATI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR 1

Mehmet Kaplan

İslâmiyet öncesi, İslâmî devir, Yeni Türk Edebiyatı başlıkları altında üç ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Türk destanları, ikinci bölümde Mevlânâ, Yunus Emre ve divan şairleri ve bu dönemlerin edebî ürünleri, üçüncü bölümde Şinasi'den Ziya Gökalp'e, Yahya Kemal'e Türk yazarlarının edebî eserleri, görüşleri üzerinde durulmaktadır. Türk edebiyatı verimlerinde değişen temalar, tipler, dilin gelimesi, temel ıstılahlardaki anlayış farklılıkları, batılılaşma hareketlerinin edebî verimlere etkisi-yansıması, fikir hareketlerinin eserlere aksediş biçimleri araştırılmaktadır.

TÜRK EDEBİYATI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR 2

Mehmet Kaplan

Araştırmaların bu ikinci cildinde Mevlânâ'dan Tarık Buğra'ya Türk müelliflerinin eserleri ve düşünceleri üzerine yazılmış yazılardan oluşmaktadır. Üzerinde durulan yazarlar arasında Mevlânâ, Şeyh Galip, Mehmet Âkif, Namık Kemal, Abdülhak Hâmid Tarhan, Ziya Gökalp, Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Haşim... bulunmaktadır.

TÜRK EDEBİYATI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR 3
Tip Tahlilleri
Mehmet Kaplan

Belli tarihî-edebî dönmelerin hemen bütün eserlerinde ortak kahraman olarak yer alan, küçük farklarla ayrılsalar bile temelde aynı özellikler taşıyan kişiler bu eserde "tipler" olarak verilmekte ve edebî verimlerde aldıkları şekiller, kazandıkları yeni özellikler ve muhtevalar açıklanmaktadır. Eserin bir diğer özelliği Türklerin girdikleri yani medeniyet alanlarıyla beraber tiplerin değiştiğini de vurgulamasıdır. Ele alınan tip ve eserler şunlardır:
Oğuz Kağan-Oğuz Han Destanı, Yenisey mezar taşları, Göktürk yazıtları, Dede Korkut Kitabı, Manas Destanı, Köroğlu Gazi tipi, Veli tipi, Ahi tipi, Leyla ve Mecnun, Kerem ile Aslı, Yeni Aydın tipi: Büyük Reşid Paşa ve Şinasi, Hürriyet kahramanı: Namık Kemal, Vatan yahut Silistre.

TÜRK ÖYKÜCÜLÜĞÜNDE MUSTAFA KUTLU

Necip Tosun

Bu çalışma Türk öykücülüğünün önemli isimlerinden olan Mustafa Kutlu'nun Ortadaki Adam'dan Tufandan Önce'ye kadar uzanan on üç kitaplık öykü serüvenini incelemektedir. Söylemek bile gereksiz ki, bu yazıların onun öykülerini çerçeveleme, bütün boyutlarıyla ortaya serme gibi bir iddiası bulunmamaktadır. Okurla, öyküler/metinler arasındaki mesafenin kapanmasına yardımcı olmak, anlamaya ve açıklamaya çalışmak öncelikli amaçtır. Çalışmada yazar ve eser olabildiğince ayrıştırılmış, şahsiyet/yazar öne çıkarılmamış, eser/metin üzerinde başlayıp biten bir tutum yeğlenmiştir. Yani bu kitap Mustafa Kutlu üzerine deşil, Mustafa Kutlu'nun öyküleri üzerinedir. Bu anlamda biyografik, monografik bir yönü bulunmamaktadır. Tematik yanları ağır basan yaklaşımla bütüncül bir sonuca ulaşılmak istenmiştir. Genel olarak hiçbir eleştiri disiplinine bağlı kalınmadan, sadece okuma sürecinde açılan kapılar izlenmiş, her yazı bir sonraki yazıyı beslemiş ve süreç böylece tamamlanmıştır. Yazarın seçtiği yöntemin doğru olup olamadığı tartışılmamış, seçilen yöntem kendi mantığı içinde incelenmiştir. Yazılar kesin kanaatlere değil, çözümlemeye yaslanmıştır. Ayrıca yargılamak ve ona bir yer tayin etmek gibi edebiyat dışı tavırlardan uzak durulmuştur.

TÜRK ROMAN VE HİKÂYESİNDE II. DÜNYA SAVAŞI

Alev Sınar

Balkan Savaşı, I. Dünya Savaşı, Milli Mücadele gibi arka arkaya savaş felâketini yaşamış ve sonunda bağımsız bir devlet kurmayı başarmış olan Türkiye, II. Dünya Savaşı'na girmese de 1939-1945 yılları arasında özellikle ekonomik açıdan çok zor bir dönem geçirmiştir. Sınırlarımıza kadar dayanan bu savaş Türk insanın yaşamını alt üst etmiştir. Edebiyatın aslî türlerinden olan roman ve hikâye türleri hayatın aynası gibidirler. Sosyal ve siyasî olayları edebî eser için birer malzeme sayan yazarlarımız eserlerinde II. Dünya Savaşı'na da yer vermişler, bu savaşın ekonomik, sosyal ve ferdî açılardan Türk insanını ne şekilde etkilediğini işlemişlerdir. II. Dünya Savaşı'nın Türk Edebiyatı'na nasıl aksettiği makale boyutundaki birkaç çalışmada incelenmiş, konuyla ilgili geniş bir araştırma yapılmamıştır. Bu kitap, özellikle II. Dünya Savaşı'nın ağır şartlarını yasamış olan yazarların kaleminden çıkan roman ve hikâyeler üzerine yapılmış bir araştırmanın ürünüdür.

TÜRK TİYATRO EDEBİYATI TARİHİ
Başlangıçtan Cumhuriyet Devrine Kadar
Niyazi Akı

Bu eser Türk seyirlik (temaşa) sanatları tarihi değildir. Çünkü seyirlik sanatlar tarihi, tiyatroyu, müzikli, danslı oyunlarıyla folkloru, halka açık her türlü oyunları, ortaoyununu, karagöz gibi gölge oyunlarını, meddahı ve daha başka seyredilen oyunların tümünü kapsayan çok geniş ve zengin bir alandır. Bu kitap ise, bu geniş alandan sadece ve sadece tiyatroyu, hatta yalnızca yazılı tiyatromuzu ele almış, onu edebî bir tür olarak incelemiştir.

ÜNİVERSİTELİLER İÇİN ESKİ TÜRK EDEBİYATI TARİHİ
Üniversiteler İçin
A. Atilla Şentürk - Ahmet Kartal

Edebiyat ve eğitim fakültelerinin “Eski Türk Edebiyatı Tarihi” derslerinde okutulmak üzere ilk olarak 2004 yılında yayımlanan Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi, beklenenin üzerinde bir ilgi görerek kısa zamanda sahasının vazgeçilmez kitaplarından biri haline geldi. İlk baskının önsözünde “Eserin amacı, edebî türleri kronolojik bir düzen dahilinde kendi aralarında tasnif ederek öğrenciyi edebiyat tarihimizin ana hatları ve seyri hakkında kısaca bilgilendirmek ve bu sahada çalışanlara en yeni bibliyografya bilgisini aktarabilmektir.” denmiş ve her yeni baskıda özellikle son yıllarda üniversitelerde hazırlanıp henüz yayımlanmamış yüksek lisans ve doktora tezleri dahil en güncel bibliyografyanın okuyucuya yansıtılmasına özen gösterilmiştir. Ancak her defasında zenginleşerek artan bu ilavelerle kitabın bir süre sonra üniversitelerin Türk edebiyatı tarihi müfredatını aşacağı ve öğrencinin öncelikle edinmesi gerekli edebiyat tarihi bilgilerinin hayli üzerinde bir yük oluşturacağı anlaşılmaktadır. Bu düşünceyle üniversite öğrencilerinin sadece lisans seviyesinde edebiyat tarihi müfredatını karşılaması amacıyla muhtasar bir kitap oluşturma ihtiyacı doğmasıyla Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi’nin bu ve bundan sonraki baskıları sürekli muhtevası artan bir kitap olmak yerine, kısmen kısaltılmış ve zarurî güncellemeleri içeren bir ders kitabı olarak kalırken, eserin 2007 yılı için genişletilmiş olarak hazırlanan yeni baskısı ve bundan sonraki baskıları Eski Türk Edebiyatı Tarihi adıyla, yüksek lisans ve doktora seviyesindeki öğrencilerle akademisyenlere hitap edecek şekilde olmasına karar verilmiştir.

	YAHYA KEMAL Ahmet Hamdi Tanpınar Hazırlayan: Mehmet Kaplan Tanpınar'ın hayatının son yıllarında yazdığı, fakat tamamlayamadan vefat ettiği, Yahya Kemal üzerindeki bu tek bütün çalışmayı Mehmet Kaplan şöyle tanıtmaktadır: "Yahya Kemal kitabını okurken Yahya Kemal'i Zeynep Hanım Konağı'nda, İstanbul kahvehanelerinde, dost evlerinde yaşarken, konuşurken, hatıralarını anlatırken, fikrini ve nüktelerini söylerken görürsünüz. Tanpınar Yahya Kemal'in sohbet ve makalelerinde ileri sürdüğü fikirlere geniş yer ayırır. Düşüncelerine hakim olan 'kaynaklar meselesi' üzerinde durur. Şiirlerinin tahliline de önem vermiştir. Tanpınar'ın Yahya Kemal'in dili, şekil ve imajları üzerinde ileri sürdüğü fikirler çok önemlidir. Tanpınar imajları incelerken Freud, bilhassa Gaston Bachelard'ın görüşlerine dayanır".
	216 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Ocak 2001 \| 4. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-7462-79-9 12,00 YTL

YENİ TÜRK EDEBİYATI ARAŞTIRMALARI

İnci Enginün

İlk baskısı 1983 yılında yapılan Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları daha sonraki baskılarda genişletilerek yeniden düzenlenmiştir. Kitap iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde, daha ziyade kişiler ve eserler üzerindeki müstakil araştırmalar, ikinci bölümde ise Yeni Türk Edebiyatı'nın kaynakları, dil ve temlerle ilgili çalışmalar yer almaktadır.

YENİ TÜRK EDEBİYATI TANZİMAT'TAN CUMHURİYET'E
(1839-1923)
İnci Enginün

Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat'tan Cumhuriyet'e İnci Enginün'ün daha önce yayınlanan Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatıadlı kitabıyla birlikte 19. ve 20. yüzyıl edebiyatına toplu bir bakıştır. Bu edebiyat tarihinde ağırlık herşeyden önce eserlere verilmiş, dönemin ve yazarların özelliklerine ancak eserler gerektirdiği takdirde temas edilmiştir.
Yeni Türk Edebiyatı 19. ve 20. yüzyılların bütün karışıklığını yansıtır. Hayatın her alanında görülen güçlü geleneğine sahip eski ile henüz geleneklerini oluşturmamış yeninin çatışmaları veya bir arada birbirinden ayrı yaşamalarını bu dönemin özellikle romanından öğrenmek mümkündür. Saf edebiyat denemeyecek, bazen öğretici, bazen ahlakçı, bazen de sadece edebiyat kaygılarıyla hareket eden yazarların ortaya koyduğu eserlerin pek çoğu hâlâ araştırıcıları beklemektedir.
İnci Enginün bu kitabında gazetenin edebiyat üzerindeki etkisini göstermeyi amaçladığı gibi türleri de kendi içinde müstakil olarak ele almıştır: Nesir, roman ve hikâye, şiir, tiyatro ve tenkit. En büyük çatışmanın güçlü geleneği dolayısıyla şiir alanında yaşandığı edebiyat dünyasında uzunca bir gezintiyi andıran kitapta, çok iyi tanınan yazarların gibi, bu tür incelemeye ilk defa girenler de bulunuyor.

	YİRMİ YILIN ARDINDAN MEHMET KAPLAN Heyet Hazırlayan: Sema Uğurcan Mehmet Kaplan başkalarının zevki için değil, kendi için yazdı, Türkiye için, öğrencileri için yazdı. Yetmişbir yıllık hayatının, kırkaltı yıllık hocalık döneminde 23 eser yayınladı. Asistanları ile beraber 9 kitap hazırladı ve neşretti, üç edebî eseri sadeleştirerek günümüze kazandırdı. 1400'ün üzerinde makale-deneme yayınladı. 18 doktora öğrencisi, sahalarında Türkiye'nin önemli hocaları oldular. Onlar da ülkenin dört bir köşesinde 'ocak' yaktılar, öğrenci yetiştirdiler. Mehmet Kaplan'ı ebediyete uğurladığımızın üzerinden yirmi yıl geçti. Hemen her yıl öğrencileri Türkiye'nin birkaç yerinde hocanın farklı yönlerini, hocayı tanımayan genç nesillere anlattı. Elinizdeki kitap; İstanbul Marmara ve Mimar Sinan Üniversiteleri Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyelerinin, hocalarının vefatından yirmi yıl sonra beraberce hazırladıkları toplantıdaki konuşmalardan oluştu.
	152 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Şubat 2007 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 978-975-995-057-6 8,00 YTL

ZAMAN ZAMAN İÇİNDE, ROMAN ROMAN İÇİNDE: MÜŞÂHEDÂT
Bir Üstkurmaca Olarak Müşâhedât
Yavuz Demir

"Gökten üç elma" düşer, her masalın sonunda, 'okur', 'yazar' ve 'kahramanlar' arasında paylaşılmak üzere... Müşâhedât'ta natüralist bir örnek vermeye çalışan Ahmed Midhat, 'üstkurmaca' bir romanla karşı karşıya bırakır okuyucuyu.
Okunması gereken bir romandır. 'Kubbelendirilip', 'kulplar takılarak' kurgulandırılan, kurmacanın gerçeğe/gerçeğin kurmacaya karıştırıldığı 'sentetik bir yapı'ya dönüşür roman ve başından sonuna kendi düzleminden çıkarılarak 'oyun' içerisine itilir okur.

Sunucu, Programlama ve Tasarım: GösterGe Hizmetleri