..:: Dergâh Yayınları ::..

=== Anasayfa === Arama === Tüm Yayınlarımız === Tüm Yazarlarımız === Hakkımızda === Bağlantılar === Satış Yerleri === İletişim === English

DENEME KİTAPLARI

AKASYA VE MANDOLİN

Mustafa Kutlu

Yazarın Şehir Mektupları başlığı altında yazdığı denemeler "İstanbul" odağında toplandı ve bunlardan bir kısmı aynı adla kitaplaştı (1995). Akasya ve Mandolin bu çerçevede vücut bulan yazılarda sosyal ve kültürel hayatımızın değişen çehresini ele alıyor.

AYDIN, TOPLUM VE TARİH
Düz Yazılar 2
Hüsrev Hatemi

"Aydın" tarifi için yapılan izahlarda "sorumluluk bilinci"nin öne alındığı görülüyor. Bence bu ölçüt, aydının tanımlanmasında çok önemlidir. Fakat diploma aldıktan sonra okumamak ve düşünmemek nasıl entellektüel olmayı engelliyorsa, "sorumluluk bilinci" süsü verilmiş, gerçekte politika merakından başka bir şey olmayan davranış da aydın olmağa yeterli değildir.
Felsefeci, görsel sanatçı, bilgin, edebiyatçı vb., uğraş alanlarında evrensel kalmayı tercih edebilir, bunlar için bulunması zorunlu şart, ulusallık değildir. Fakat sorumluluk bilincinin sadece evrensel planda olması, aydın olmak için yeterli değildir.
Aydının sorumluluk bilinci içinde yaşadığı topluma ilgisizlik derecesinde evrenselleşmemelidir. O zaman aydın değil, entelliğe yaklaşmış demektir. Kendisine düşünme kalıplarını sunmuş olan anadilinin geçmiş ve geleceğine, yahut kendi toplumunun sosyo-ekonomik sorunlarına ilgisiz olan bir aydın, aydın-entel arasında bir yerdedir, diyen Hüsrev Hatemi bu kitabında bir "aydın" olarak toplum ve tarihimizin çeşitli meselelerine eğiliyor.

BİR SIĞINAK OLARAK KİTAP VE EDEBİYAT

İnci Enginün

Prof. Dr. İnci Enginün kendi kitabı hakkında şunları dile getiriyor: "Okunan bir kitabın, seyredilen bir oyunun verdiği hazzı başkalarıyla paylaşmaktan hep hoşlandım. Bu yüzden de okuduklarımın, seyrettiklerimin üzerimde bıraktığı izlenimleri uzun yıllardan beri yazmaktayım. Bunlar genellikle deneme türü yazılardı ve zamanla birikti. Yazıların hepsi bir araya gelince bazı yazarların eserlerini sürekli okuduğum ve tanıttığım da ortaya çıktı. Bir kısmı üniversitedeki hocalarımızla ilgili olan bu yazılar bir bakıma hatıraların canlanmasıdır. Her şahıs gibi ben de bazı temel görüşlere bağlıyım, okuduklarımı, gördüklerimi anlatırken bunların etkisi kendini gösteriyor.
Hakkında yazmak istediğim nice eseri de bir türlü tanıtamadım. Şimdi bunları bir arada okurken, bir kısmı yazılmayabilirdi diye de düşündüm. Fakat onları okuduğum günlerde, onlar bana büyük bir haz vermişti, kimi de öfke uyandırmıştı. Onları bir araya getirmekten her şeye rağmen hoşlandığımı söylemeliyim."

BİZE GÖRE-İKDAM'DAKİ DİĞER YAZILARI
Bütün Eserleri I
Ahmet Haşim
Hazırlayan: İnci Enginün - Zeynep Kerman

Haşim'in şiiri gibi nesri de gücünü onun kültür, hayal ve fantezisinden alır. Bütün tezatlarına rağmen bir kısmı anlık dikkatlerin tesbiti olan bu yazılar son derece çarpıcı ve düşündürücüdür. Bu çok cazip neşe veya öfkesi de nesirlerine yansımıştır.

DARÜLFÜNUN VE DARÜŞŞİFA
Düz Yazılar 3
Hüsrev Hatemi

Prof. Dr. Hüsrev Hatemi bir hekim-şair olmanın yanısıra uzun yıllardan beri üniversitede özveri ile ders okutan bir hocadır. Tıp tarihi ile de sıkı ilişkileri olan Hatemi, meslekî açıdan olduğu kadar tarihî çerçevede de eğitim-öğretim ve üniversite meselesi ile yakından ilgilenmektedir. Bu kitapta bu köklü ilginin ürünü olan yazıları bulacaksınız.

DERGÂH YAZILARI GÜLDESTESİ

Heyet
Hazırlayan: İbrahim Tenekeci

Dergâh dergisinin 200 sayılık birikiminden bir şiir öteki hikâye olmak üzere iki "güldeste" yayımlandı. Bu ürünlerin arka planında bunları besleyen bir de "yazılar külliyatı" var. Bu yazıların şiir, roman, hikâye, deneme gibi konularda çeşitlendiğini görüyoruz.
bu çeşitlenme yazı hayatına Fikir ve Sanatta Hareket dergisinde başlayan isimlerle onları takiben Dergâh'ta halkaya katılan gençlerin birlikte oluşturdukları bir zenginliktir.
Onaltı yılın birikimini tek bir kitapta toplamammız mümkün değildi. Bu açıdan bazı fikir yazıları dışarıda kaldı. Gene de bir fikir hareketinin estetik hüviyete bürünerek gösterdiği devamlılığı ve bütünlüğü bu ciltte bulacağınızı umuyoruz.

DÜNYAYA SALDIRAN ŞAİR

Hakan Arslanbenzer

Bugün Türkiye'de özellikle şiir çevresinde dönüp duranlar, şiirin gürleşmesinin önünde ayrıca birer engeldir. Aslında bu ülkede şaire hep bir yer açılmış ve açılmaktadır. Öte tarafta, bu "yer", dünyanın bütün anlamına katkı olabilecek şiirin filiz vermesine uygun bir yer değildir. Zira, "dünyanın bütün anlamı", bu ülkenin okumuşlarının birbirlerine yaklaşmasını, birbirleriyle tartışmasını veya anlaşmasını sağlayacak bir medium olmaktan uzaktır.

EDEBİYATIMIZIN BAHÇESİNDE DOLAŞIRKEN

Mehmet Kaplan
Hazırlayan: Zeynep Kerman

Bu kitap, Prof. Dr. Mehmet Kaplan’ın Edebiyatımızın İçinden adlı eserinin genişletilmiş ikinci baskısına eklenmesi düşünülen yazılar ayrı bir kitap olarak okuyucuya sunulması kararıyla oluşmuştur. Böylece Edebiyatımızın İçinden’in bir devamı sayılacak Edebiyatımızın Bahçesinde Dolaşırken ortaya çıktı. Elinizdeki bu kitapta Prof. Dr. Mehmet Kaplan’ın 1941-1985 yılları arasında yazdığı edebî yazılardan elli altı tanesi bir araya getirilmiştir. Bu kitaptaki yazıları, metin tahlilleri, edebî ve fikrî eserlerin tahlili ve tanıtılması, yazar ve eserleri mukayeseli olarak ele alan yazılar, tematik yazılar, mukayeseli edebiyat yazıları, kayıplarından büyük üzüntü duyduğu fikir ve edebiyat adamları hakkındaki yazılar olarak gruplandırmak mümkündür.

ERİYEN MUMLAR
Düz Yazılar 1
Hüsrev Hatemi

Otuz yılı aşkın bir zamandan beri çeşitli dergi ve gazetelerde "edebiyat" konulu denemeleri yayımlanan Hüsrev Hatemi, bunlardan bir kısmını bu kitapta bir araya topluyor. Unutulmuş şairler, tozlu raflara terkedilmiş kitaplar, melal ile dolu mekânlar-semtler-şehirler, kadri bilinmemiş sanatçılar, eşya ve tabiat, musikiden sinemaya eski-yeni kültürümüzün bütün unsurları bu yazıları zenginleştiriyor.
Hatemi'nin denemelerini okurken şiir, dil ve edebiyatın yanında çok çeşitli temalarla karşılaşacak, bilgi dağarcığınız alabildiğine genişleyecek, mizahla dramın tokuştuğu renkli bir üslubun bütün inceliklerini hissedeceksiniz.

FRANKFURT SEYAHATNAMESİ-MEKTUPLAR-MÜLAKÂTLAR
Bütün Eserleri III
Ahmet Haşim
Hazırlayan: İnci Enginün - Zeynep Kerman

Ünlü eleştirmen Nurullah Ataç, Ahmet Haşim hakkında şöyle diyor: "Bizim için Ahmet Haşim bir mihenk taşı olmuştur. Bütün tanıdıklarımızı, hele kendilerini edebiyata vermiş olanları Ahmet Haşim'i anlayanlarla anlamayanlar diye ikiye ayırırız. Anlamayanlardan hiç bir zaman hoşlanmayız."
Haşim'in nesirlerinde dokunmaktan kaçındığı hiç bir şey yoktur denebilir. Bu denemelerle okuyucu, dünyaya bakışını hareketlendiren eşsiz bir kalem ustası ile tanışır.

GÖĞE GİDEN KERVANLAR
Mevlânâ'dan Deyişler
Hüsrev Hatemi

Mevlânâ, bir süre Seyyid Burhaneddin Tirmizi'den ders almış, onun tavsiyesi ile Haleb'e gitmiş, orada tahsilini tamamlamıştır. 1240'dan sonra Konya'ya gittiğinde dinî eğitim vermeye başlamıştı. 1244 yılında Şems-i Tebrizî ile karşılaşması onun hayatında çok önemli değişiklikler yaptı, büyük bir coşkuya kavuştu. Mevlânâ inanmış bir müslüman örneğidir, coşkulu bir sufîdir. Şiiri didaktik olmaktan çok liriktir. Kuran'dan ve hadislerden gelen bilgileri, kendi coşkulu yüreğiyle birleştirir, terennüm eder. Bu kitapta Hüsrev Hatemi Mevlânâ'dan seçmeler yaparken, Mevlânâ'yı tanıtacak örnekleri bizlere sunuyor.

GURABAHÂNE-İ LAKLAKAN/DİĞER YAZILAR
Bütün Eserleri II
Ahmet Haşim
Hazırlayan: İnci Enginün - Zeynep Kerman

Yakın arkadaşı Falih Rıfkı Atay, Haşim için "O yalnız herkesle değil, ara sıra kendisiyle de bozuşur bir adamdır" diyor. Atay'ın söz ettiği hırçınlık Ahmet Haşim'in denemelerine ayrı bir tat katar.
Ali Canip Yöntem ise, "Genç nesil Ahmet Haşim'i okumalıdır; çocuklarımız onda yalnız ifade güzelliği değil, orijinal ve eskimez bir zevk, ince bir zeka ve emsalsiz realist bir göz bulacaktır." diyor.

KİTAPLARDAN BİR KİTAP

Mehmet Can Doğan

2000'lere gelirken Türkiye'de yaşanan değişimlerin yönünü, Kitaplardan Bir Kitap'ta değerlendirilen, irdelenen, öne çıkarılan kitaplardan görmek ve olup bitenlerin sağlamasını yapmak mümkün: İktidar, entelektüel, popülerlik, kimlik, temsiliyet, birey oluş, özel yaşam, magazinleşme gibi sorunlar ile daha özel olarak edebiyat, edebiyatta etnik, millî ve milliyetçi söylemler, roman, şiir ve şiirdeki yönelişler/arayışlar, deneme ve eleştirideki çıkışlar kitabın ilgi merkezlerinden bazıları.
Kitaplardan Bir Kitap'taki yazılar, öyle görünenler olmakla birlikte, kitap tanıtma yazısı değil. Her bir yazıda, bir veya birkaç kitaptan yola çıkılarak bir kaygı ya da rahatsızlık belirginleştirilmiş. Bu yönüyle bazı yazılarda deneme havası var, ama yine de deneme değiller. Yazılara eleştirel bakış hâkim. Bu eleştirellik, kimi zaman üzerine yazılan kitabın ele aldığı konulardan/sorunlardan, kimi zaman da o kitaba bakıştan/yaklaşımdan kaynaklanıyor. Dolayısı ile üzerine yazılan kitaplar bir seçmeyi işaret ettiği gibi, bir bakışın da ifadesi.

MAKALELER 1
Bütün Eserleri 6
Ömer Seyfettin
Hazırlayan: Hülya Argunşah

Edebiyatımızın önemli bir ismi olan Ömer Seyfettin 6 Mart 1920'de vefat etmişti. 2000 yılı onun ölümünün sekseninci yılıdır. Dergâh Yayınları bu yıl dönümü vesilesiyle Ömer Seyfettin'in bütün eserlerini yayınlayarak yazarımız etrafında yeni düşünce kapılarının açılmasına ve yeni dikkatlerin yoğunlaşmasına yardımcı olmak istemiştir. Yayınevimizin hedefi, zaman içerisine değişik okuyucu kitleleri esas alınarak birçok defalar yayınlanmış ve hatta aslından uzaklaşmış olan Ömer Seyfettin'in bütün eserlerini ilk şekilleriyle ortaya koymaktır. Bu amaçla bütün metinlerin gazete ve dergilerdeki ilk yayın yerlerine gidilmiş ve bu metinler kendi türleri içerisinde kronolojik olarak sıralanmıştır. Böylece yazarımızın farklı yayınevleri tarafından özellikle ünlü hikâyeleri esas alınarak yapılan baskılarının dışına çıkılmış ve şiir, mensur şiir, fıkra, makale, tercüme, hatıra ve mektupları da okuyucuya sunulmuştur. Bu serinin özelliği, yazara ait bütün metinleri orijinal haliyle yeniden yayınlamaktır. Diğer bir özelliği ise değişik imzalar kullanarak yazan Ömer Seyfettin'in henüz tam olarak ortaya çıkamamış bibliyografyasına katkılarda bulunmaktır. Ömer Seyfettin'in yeniden keşfi demek olan bu yayın Prof. Dr. Hülya Argunşah tarafından uzun bir zaman, titiz bir çalışma ve gayretin sonucunda hazırlanmıştır.

MAKALELER 2 - TERCÜMELER
Bütün Eserleri 7
Ömer Seyfettin
Hazırlayan: Hülya Argunşah

Yayınevimizin hedefi, zaman içerisine değişik okuyucu kitleleri esas alınarak birçok defalar yayınlanmış ve hatta aslından uzaklaşmış olan Ömer Seyfettin'in bütün eserlerini ilk yayımlandığı şekli ile ve dilini değiştirmeden ortaya koymaktır. Bu amaçla bütün metinlerin gazete ve dergilerdeki ilk yayın yerlerine gidilmiş ve bu metinler kendi türleri içerisinde kronolojik olarak sıralanmıştır.

SEVGİ VE İLİM
Denemeler
Mehmet Kaplan

Kırk altı yıl süren yazı hayatında Mehmet Kaplan yazmayı alışkanlık haline getirmişti. Edebiyatımızın en önemli deneme yazarlarından biridir. Kendisinin "düşünce temrinleri" olarak nitelediği bu yazma şeklini öğrencilerine de "yazarak düşünün" şeklinde tavsiye ederdi. Yazarak düşünmek onun için çok önemliydi, çünkü yazı düşünceleri şekle sokardı. Onun bütün yazılarında bir süreklilik vardır. O zaman içinde gelişmeye değişmeye inanırdı. Kitabın adından da anlaşılacağı gibi o ilme ve akla, ruhun ölümsüzlüğüne inanır ve güzelliklere hayrandır. Milletine bağlı, onun değerler sistemine saygılıdır.
Kitaptaki yazılan gözden geçirenler onun fikirlerini küçük sohbetler olarak görecekler, kendileri de bu meseleler üzerinde düşüneceklerdir. Düşünce temrini olan denemelerinin önemli bir kısmını bu kitapta derlerken, onlarda günümüz okuyucularının da yararlanacakları çok şeyler bulunduğuna inanıyoruz.

SEVİNCİNİ BULMAK

Ayhan Yücel

Prof. Dr. Ayhan Yücel'in bu eseri okuyucuyu hayatın neşve pınarına davet etmektedir. Manevî dünyası paramparça olan asrın insanı rakamların, âletlerin, ihtirasların, binaların, nitelikten ziyade niceliğin esareti altındadır.
Tabiatla olan bağını, sevdasını terkettiği gibi; ona âdeta düşman olmuş; kendi hodbin yalnızlığına gömülmüştür.
Önce bu âlemde yalnız olmadığını fısıldayalım. Yorgun başını yaslayacağı bir omuz mutlaka vardır. Dostluk ve dayanışma ardından güven ve sevgiyi getirir. Bu yol bizi aşkın aydınlığına çıkaracaktır. Aşkın aydınlığı. İşte bu düşünce dahi tek başına sevincimizi bulmaya yeter de artar.

SUBJEKTİF YAZILAR

Mehmet Erdoğan

Şiir deruni bir arınmanın tezahürüdür. Şiir okuma biçimleri, böyle bir arınmaya giden yolda şiirin güvenlik alanına girmeye çalışarak ve yalnız ondan medet umarak yeni bir paylaşım alanı yaratabilme çabasıdır. Şiir üzerine yazmak belki sübjektif bir iş olarak görülecektir.

ŞEHİR MEKTUPLARI

Mustafa Kutlu

Şehir Mektupları taşralı bir hikâyecinin yaşadığı şehri (İstanbul) tanıma yolundaki gayretlerinin mahsulüdür.
"On yıl boyunca İstanbul'u dolaştım, bu gezi izlenimlerini Zaman gazetesinde "Bir demet İstanbul" başlığı altında yayımladım. Şehir Mektupları, bu tutkulu serüvenin bir sonraki aşamasıdır. Bu defa insan-şehir-mekân ilişkilerini okuyucuyla paylaşan denemeler olarak vücut buldu. Şehrimizi tanımadan kendimizi, birbirimizi tanımamız zor. Hele sevmek büsbütün müşkül."

ŞİİRİN EŞİĞİNDE

Mehmet Erdoğan

T.S. Eliot, "Sanatın amacı, alelâde gerçeği inanılabilir bir düzen içinde göstermek, okuyucuya bu düzen duygusunu tattırmak, onun sulh, sükûn içinde kendisiyle barışşık yaşamasını sağlamak ve sonra (?) ilâhî gerçeğe doğru yola çıkarken kendimizden başka hiç kimsenin yardım edemeyeceği bir çizgide terk etmektir" diyor. İnsan ilâhî iradenin bir eseridir. İlâhî iradeyle insan arasında, ilâhî iradeden insana bir kelâm köprüsü, bir rahmet akışı vardır (vahiy/davet). Bir de insandan ilâhî iradeye, mutlak gerçeğe bir yöneliş sözkonusudur (dua/ibadet). İnsandan mutlak gerçeğe giden yol üzerinde, ilâhî iradenin kelâm sıfatının bir tecellisi olarak ortaya çıkan eser/söz bir benimseyiş; anlama, anlamlandırma, anlatma ve yakarış içerir. Arayışımız insan-ı kâmil ve onu temsil eden eserdir. Tepkiselliği aslî özelliğinin önüne geçmeyen; arınan, arındıran, kuşatan, kuşattıran, bir insan! Her eser kâinat kitabı gibi bir olgudur. Biz ona, kâinata yaklaşır gibi yaklaşırız. O bizden bir parçadır, biz de ondan bir parçayız. Kendimizi onda, onu kendimizde buluruz.

YAZIYLA SOLUMAK

Ali K. Metin

Yazının ontolojik mevcudiyeti, yazıyı kendimize bir duruş noktası olarak almaktan geçer. Böylelikle yazı, yazarın kişiliğini tecelli ettirme imkânını verir. Yazarın dünyadaki konumlanış bağlamlarını/biçimlerini teşkil etmenin ötesinde, giderek öznenin bir açılımına, varlığın ortaya çıkış hallerine tekabül eder. Bu, yazının bir virtüöz durumuna gelişini, hatta onun bir tür eyleme dönüşebilirliğini gösterir. Dünyayı yazıyla soluyan yazar, yazıya çaresizlikle değil ama, daha çok bir umut olarak bağlanmış sayılır. Yazmak bir bakıma, insanın umudunu canlı tutma uğraşısıyla eş niteliklidir. Ancak umudun acıya kardeş olduğu da unutulmamak gerekir.
Yazma uğraşı, acıyla umudu birlikte solumanın, dünyayı bu soluk alışlarla anlama ve değiştirmenin bir yolu olmakla vazgeçilmez kimliğine bürünmektedir.

YOKSULLUK KİTABI

Mustafa Kutlu

"Yoksullar bizi bekliyor. İzbelerde, harabelerde, barakalarda, küflü-nemli karanlık odalarda bekliyorlar. Naylon çadırlarda, toprak damlı evlerde, kuş uçmaz-kervan geçmez yerlerde ve şehrin göbeğinde. Kanlı gözlerini ufka dikmiş, bir heykel gibi hareketsiz, sessiz, dalgın bekliyorlar. Bebeler açlıktan ağlıyor, anaların gözpınarlanndan yaş yerine kan akıyor. Çocukların dargın bakışlarından çelik parıltılar fışkırıyor. Babalar yumruk sıkıyorlar ve askerdeki oğullar gökyüzünde bir turna katarı arıyor. Dedelerin ağzı kapalı. Nineler ses vermiyor. Gelinler yaslı. Ve çelimsiz genç kızları dengesiz beslenme, akrabaları borç, komşuları ağıt bekliyor. Köşebaşlarında, çamurlu ıssız sokaklarda, karın, yağmurun ve gökdelenlerin arasında, dağ başlarında, tarlalarda, kapısına kilit vurulan atelyelerin önünde bekleşiyorlar. İşsiz, umutsuz, aç, yorgun, hasta, küskün, sessiz ve kimsesiz. Siz ey sağlıklı ve varlıklı olanlar. Ey işleri tıkırında gidenler. Ey karnı tok, sırtı pek, yüzü gülenler. Ey seçim kazananlar ve koltuğa kurulanlar. Ey dolar uçuranlar ve muslukların başını tutanlar. Siz ey güç odakları, silah sahipleri, söz ustaları. Beş vakit namazını cemaatla kılanlar. Gece teheccüte kalkanlar. Zikir ile coşup nara atanlar. Defalarca hacca gidenler. Bir koyup beş kazanan tüccar, yağlı müşteriye yaltaklanan esnaf; aracılar, tefeciler, bankerler. Ey mangalda kül bırakmayan siyasiler. Bilim babaları, akademisyenler. Emirle demiri kesebilenler. Unutmayın. Önümüz kış ve yoksullar sizi bekliyor." Mustafa Kutlu'nun yoksullukla ilgili denemeleri.

Sunucu, Programlama ve Tasarım: GösterGe Hizmetleri