..:: Dergâh Yayınları ::..

=== Anasayfa === Arama === Tüm Yayınlarımız === Tüm Yazarlarımız === Hakkımızda === Bağlantılar === Satış Yerleri === İletişim === English

TARİH

Geleceğe doğru akan toplumların güç kaynakları... İnsanlığı tecrübeler hazinesi... İslâmdan Osmanlıya, Osmanlıdan Cumhuriyete devam eden ve değişen unsurlar... Savaşlar, dirilişler... Kahramanlar ve mağluplar... Harp ve sulh...

BABAÎLER İSYANI
Aleviliğin Tarihsel Altyapısı
Ahmet Yaşar Ocak

Babailer İsyanı sıradan bir ayaklanma değil, Anadolu'nun siyasî, dinî ve toplumsal tarihinde önemli bir yer işgal ediyor. Türkiye tarihindeki halk hareketlerinin, günümüzde çok tartışılan Bektaşilik ve Aleviliğin sağlıklı bir yaklaşımla incelenip anlaşılması bakımından bir hareket noktası.
Türk siyasî tarihi, devlet-halk ilişkileri ve tasavvuf tarihi araştırmaları için vazgeçilmez bir kaynak.

BELÇİKA TEMSİLCİLİĞİ VESİKALARINA GÖRE MİLLÎ MÜCADELE

Zeynep Kerman

Belçika Türk temsilciliğindeki vesikalara dayanan eser, Millî Mücadele'nin bilinmeyen veya yeteri kadar dikkat çekmeyen bazı noktalarına ışık tutuyor.

BİR EĞİTİM TASAVVURU OLARAK MAHALLE/SIBYAN MEKTEPLERİ
Hatıralar - Yorumlar - Tetkikler
İsmail Kara - Ali Birinci

"Sıbyan mektebi, Mekteb-i sıbyan, Taş mektep, Muallimhane, Muallimhane-i sıbyan gibi adlerla anılan Mahalle mekteplerinin merasimleri, gelenekleri eğitim-öğretim tarzı, mimarisi, folkloru, binaları, eşyası...
'Âmin alayı' veya 'bed-i besmele cemiyeti' denen mahalle mektebinin ilk adımı, yani mektebe yeni verilecel çocuğun hocanın, mahallelilerin, çocukların da iştirak ettiği çoşkulu ve kalabalık bir törenle evinden alınıp mektebe getirilmesi ve ilk dersini alması merasimi hem sembolleri hem de yapılış şekli itibariyle bugün bile daha etkileyici, renkli ve mükemmelini bulamadığımızı zannettiğim, hatır ve hayalden çıkmayacak tam bir şölen."
İsmail Kara ve Ali Birinci ilk baskısını 1997'de Mahalle Mektebi Hatıraları ismiyle yapmış oldukları bu eseri gördüğü yakın ilgi ve alaka sebebiyle içeriğide daha fazla yeni eklemeler koyarak -yenilere açık kapı bırakarak- yeniden okuyuculara sunulmuştur.
Bu eserde iki bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde tanıdık-tanımadık bir çok kişinin kendi mahalle mektebi hatıraları ve yorumlarını, ikinci bölümde ise mahlle mekteplerine yönelik deneme ve tetkik yazılarından oluşmaktadır.

BİR TEKKENİN DİNÎ VE SOSYAL TARİHİ
Sivas Ali Baba Zaviyesi
Saim Savaş

Orta büyüklükte bir külliyeyi andıran Sivas Ali Baba Zaviyesi içinde cami (önceleri mescid), tekke, türbe, mektep ve çeşme yapıları bulunuyordu. Bunların yanında, gelip geçen yolcuların ağırlanıp dervişlerin ve fakirlerin doyurulması için han, misafirhane ve benzeri tesislerin de mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
Bugüne intikal eden hayli zengin arşivi kullanarak hazırlanan bu çalışma Anadolu tasavvuf ve tarikatlar tarihi açısından da, bir tekkenin çok yünlü ortamı açısından da nadir bir çalışmadır.

EGE DENİZİNDE TÜRK HAKLARI

Mehmet Saka

Bu kitap, Ege Denizi'ndeki Türk hakları konusunda memleketimizde yapılan inceleme ve araştırmaların en şümullüsü olarak takdim edildi. Ayrıca Kıta Sahanlığı meselesi de ilk olarak bu eserde ele alınmıştır.

HANYA / GİRİT MEVLEVÎHÂNESİ
Şeyh Ailesi - Müştemilâtı - Vakfiyesi - Mübadelesi
İsmail Kara

Bir zamanlar Girit'te Hanya şehrinin Suda-Zirtop-Tuzla mevkiinde bulunan, şimdilerde ise "soyulmuş" ve metruk hale gelmiş olan bir ecdad hanesi. O hanede bir kısmı o dönemde ora toprağında olupta şimdi ise Anadolu toprağında olan, diğer kısmı ora toprağında gömülü unutulanlar..
Hanya / Girit Mevlevîhânesi bir defa dâru'l-İslâm olmuş bir beldenin Mevlevihanesini, Şemsi Dede'yi hala bitmemiş hikâyesinin bizlere, "uzaklaşan"ların da yakınlaşması için İsmail Kara'nın kaleme aldığı unutulmuş bir hazinedir.

HÜRRİYET VE İTİLÂF FIRKASI
II. Meşrutiyet Devrinde İttihat ve Terakki'ya Karşı Çıkanlar
Ali Birinci

Hürriyet ve İtilâf Fırkası, II. Meşrutiyet devrinde faaliyet gösteren ikinci, ancak bu devrede kurulmuş olanlar içinde birinci büyük partidir. Kuruluşundan kısa bir müddet sonra İstanbul araseçimlerini kazanmış, bundan ötürü iktidar olma yolunda büyük ümitlere kapılmış, bu durum ise İttihat ve Terakki'yi ürküterek Meclis'in feshiyle neticelenen siyasî gelişmeleri başlatmıştı.
Çok partili siyasî hayatımızın, 1946 seçimleriyle birlikte en çok tartışılan 1912 seçimlerinde, Hürriyet ve İtilâf Fırkası Meclis'ten tasfiye edilerek siyaset sahnesinden uzaklaştırılmıştır. Fırka hakkındaki bu çalışma, fırkanın kurulduğu 21 Kasım 1911'den 11 Haziran 1913 tarihine kadar olan devrenin de anahatları ile siyasî hikâyesini vermektedir. Yine ilk defa bu çalışma ile Hürriyet ve İtilâf Fırkası hakkında devam eden birçok yanlış hüküm birinci elden kaynaklara dayanılarak irdelenmekte ve siyasî muhalefet fikri tahlil edilmektedir.

KADİMLE CEDİT ARASINDA MUSA CÂRULLAH
Hayatı - Eserleri - Fikirleri
Ahmet Kanlıdere

Çağdaş Türk düşüncesi ve Çağdaş İslâm düşüncesinin önemli isimlerinden biri olan Kazanlı Musa Carullah Bigiyef ilk defa bu eserde hayatı, eserleri ve görüşleriyle bir bütün olarak ele alınıp değerlendiriliyor. Cedidcilik hareketi üzerine çalışan yazar Ahmet Kanlıdere, hem bugüne kadar Carullah üzerine yapılan araştırmalardan yararlanarak onların yanlışlarını tashih ediyor, eksik ve boşluklarını dolduruyor hem de Carullah'ın eserleri-makaleleri hakkında tam bir bibliyografya inşa ederek hemen hepsini tek tek tanıtıyor, değerlendiriyor, haklarında çıkan yazılara, polemiklere, neşirlere işaret ediyor. Cedidcilik hareketi için olduğu kadar çağdaş Türk düşüncesinin tartıştığı medrese-mektep, din, tasavvuf, ictihat, kadın, ahlak, Kur'an tercümesi gibi birçok mesele açısından önemli bir kaynak.

MEHMED UBEYDULLAH EFENDİ
Ulemadan Bir Jöntürk
Ömer Hakan Özalp

Yalnız İslâmcı değil, biraz da Türkçü... Kendi deyimiyle "Evvelen bir müslüman, sonra bir Türk, daha sonra bir Osmanlı!.."
Sarık-mağlahtan silindir şapkaya ekzantrik giysiler... Serserilerle yoldaşlıktan kralların saraylarına... Kara trenlerin üst ve altlarında kaçak seyahatten, özel trenlerin lüks kompartımanlarında yolculuğa... Kuşçuluk, çaycılık, amelelikten... gazetecilik, mebusluk, elçiliğe... her türlü meslek. Gittiği her yerde kitap gazete...
Medrese ve tekkeden askerî tıbbiyeye; Amerikan seyahatinden Afgan sefaretine, Malta Seydibeşir esir kamplarına; Amerika, Hindistan'dan Paris ve Londra'ya; Mısır, Azerbaycan, Malta'dan Berlin'e... dünyayı bir baştan bir başa dolaşmış macera dolu bir hayat; tezatlarla dolu bir yaşantı...

OSMANLI'DA 'ÇÖZÜLME' VE GELENEKÇİ YORUMCULARI
Kanun-ı Kadîmin Peşinde
Mehmet Öz

Bu kitapta esas olarak Osmanlı yönetici sınıfına mensup kişiler tarafından kaleme alınmış ıslahata müteallik risaleler incelenerek, Osmanlılar'ın XVI. Asır sonları ve XVII. Asırda karşılaştıkları problemleri nasıl değerlendirdikleri ve bunları çözmek için ne gibi çareler teklif ettikleri ele alınmaktadır.

RIZÂEDDİN BİN FAHREDDİN
Kazan'la İstanbul Arasında Bir Âlim
Ömer Hakan Özalp

Rızâeddin bin Fahreddin XIX-XI. yüzyıl İslâm düşüncesinin seyri ve kadîm-cedit tartışmaları açısından önemli bir isim. Kuvvetli bir medrese tahsili ve hocalığı yanında yeni problemlerle ve siyasî meselelerle yakından ilgilenmiş kişiliğiyle fıkıhtan siyasete, tasavvuftan dile kadar birçok konuda kitap ve makaleler yazmış. Etkisi Kazan bölgesiyle sınırlı kalmamış, İstanbul'a, Mısır'a, Hindistan'a, İran'a kadar uzanmış.
Örnek bir monografi çalışması olan bu eserde hayatı ve eserleri bütün teferruatıyla ele alınıyor.

SİYASETNÂME
Siyeru'l-mülûk
Nizamülmülk

Nizamülmülk'ün meşhur eseri, hem muhteva hem de etkileri itibariyle siyasetname ve vasiyetname türünün en iyi örneği. Doğrudan sultana hitaben kaleme alınan metin aynı zamanda bir siyasî düşünce ve siyasî üslup metni. Selçuklular devrinde İslâm'ın çatısı altında İslâmiyet öncesi Türk ve İran siyasî geleneklerinin, Maveraunnehir kültür havzasının, Hint bilgeliğinin, Bizans siyasî kurumlarının harmanlandığını da görmek mümkün. Türkçe'de tam tek tercüme.

SİYASÎ HATIRATIM

Sultan Abdülhamit

Kitap, padişahlıktan uzaklaştırıldıktan hemen sonra kaleme alınmış ve Ali Vehbi Bey tarafından Fransızcaya tercüme edilerek yayınlanmıştır. Abdülhamit'in devri içinde Osmanlı Devleti'ne, İslâm dünyasına, Türk aydınlarına, Batı dünyasına nasıl baktığını, ne gibi planlar ve hesaplar peşinde olduğunu bu eserden rahatlıkla takip etmek okuyucu için mümkün olacaktır.

TARİH UĞRUNDA
Matbuat Âlemine Birkaç Adım
Ali Birinci

Tarih, matbuat tarihi, hatırat ve biyografi alanında yayınlanmış kitapların tenkidine dair yazıları bir araya getiren Tarih Uğrunda, XIX ve XX. Yüzyıl kültür ve yayın hayatımız için çok nadide bilgiler ve değerlendirmeler ihtiva eder.
Sadeleştirme ve Latin harflerine aktarma türündeki çalışmaların, metodolojik ve bilgi zaafları konusunda ise bir ders kitabı mahiyetinde.

TARİH YOLUNDA
Yakın Mazînin Siyasî ve Fikrî Ahvâli
Ali Birinci

İttihat ve Terakki tarihi başta olmak üzere yakın dönem siyasî tarihimizin, cemiyetleşme ve partileşme teşebbüslerinin, propaganda risâlelerinin seyri ve muhtevelarına ilişki vazgeçilmez bir kaynak.
Ayrıca hususi hikâyeleri olan bazı tarih ve düşünce tarihi kitaplarına ve matbuat yasaklarına uğramış risâlelerin ve yazarlarının dikkat çekici yönlerine dair araştırmalar da yer alıyor.

TARİHİN GÖLGESİNDE
Meşâhir-i Meçhûleden Birkaç Zât
Ali Birinci

Birçok tarihî şahsiyetin 20. asır tarihine dair araştırmalarda bilhassa inkılâp tarihine dair kitaplarda sadece kuru bir isimden ibaret kaldığı açıktır. Bu itibarla tarihin ve bilhassa yakın tarihin şahsiyetleri veya kıymetli meçhûlleri hakkında daha fazla araştırma yapılması zarureti ortadır. Tarihin Gölgesinde ismi altında topladığımız tercüme-i hâl yazıları III. Selim devrinden itibaren devlet ve cemiyet hayatımızda bir mevkii bulunan ve bu itibarla da tanınması gerektiğine inanılan şahsiyetler hakkındadır.
Birinci bölümde alimler ve şeyhlere, ikinci bölümde bürokratlara, üçüncü bölümde yazar, gazeteci ve aydınlara dair biyografiler yer alıyor.

TASAVVUF VE TARİKATLAR TARİHİ

Mustafa Kara

Hem bir yaşama biçimi hem de bir bilgi edinme yolu olarak tasavvufun İslâm kültüründe çok etkin ve yaygın bir yere sahip olduğu bilinen bir gerçektir. 1918 yılında sırf İstanbul'da faaliyette bulunan dergâh sayısının üçyüze yaklaşması bu konuda bir fikir verebilir.
Bu eserde tasavvuf ve tarikatlar, tarih içindeki gelişme çizgileri de gözönünde bulundurularak, ana hatlarıyla verilmeye çalışılmış;
Giriş'te genel bilgiler, tasavvuf, sufî ve ilgili terimler, 1. bölümde tasavvufun Kur'an ve hadisteki kaynakları,
2. bölümde tasavvufun seyri,
3. bölümde tarikatlar hakkında genel bilgi ve belli başlı tarikatlar,
4. bölümde vahdet-i vücut,
5. bölümde tasavvufun tesirleri ve tenkidi üzerinde durulmuş, bütün bu bölümlerde belli başlı terimler, unsurlar ve kitaplar tanıtılmıştır.
Konular özellikle de terimler üzerinde durulurken edebî verimlerden örnekler verilmesi bu çalışmanın ayrı bir özelliğidir.

TEKKELER VE ZAVİYELER
Din Hayat Sanat Açısından
Mustafa Kara

Tekkeler hakkında ilk müstakil kitap çalışması. Tekkelerin tarihi, dinî-siyasî-sosyal fonksiyonları, Osmanlı toplumunda tekkeler, XX. yüzyılda tekkeler ve tasavvuf kültürü etrafında yaşanan tartışmalar ve bütün teferruatıyla tekkelerin kapatılması süreci. Sahasında hâlâ tek kitap.

TÜRK İKTİSAT TARİHİ

Ahmet Tabakoğlu

Kitap bir iktisatçı gözü ile Türk tarihini çoğu zaman belgelerden hareketle anlama ve yorumlama çabalarını aksettirmektedir. Aynı zamanda iktisadın, öncelikle bir hesap-hendese konusu değil, bir kültür konusu olduğunu belirtmekte ve gerçekten Türkiye'nin ihtiyaçlarını dikkate alan bir iktisat teorisinin vücut bulacağını ümit etmektedir. Aynı zamanda iyi bir ders kitabı olan eser gözden geçirilmiş 7. baskısı ile okuyucuya sunulmaktadır.

VEYSEL KARANÎ VE ÜVEYSÎLİK

Ahmet Yaşar Ocak

Tasavvuf tarihinde ve müslüman halkın İslâm anlayışında destansı ve önemli bir figür olan Veysel Karanî hem gerçek hayatı hem de menkıbevî kişiliğiyle ele alınıyor. Tasavvuf ve tarikatlar tarihinde bir neşve ve seyrüsülûk tarzı olan üveysîlik, Veysel Karanî'ye nisbeti dolayısıyla genişce ele alınıyor.

XV. - XVI. YÜZYIL OSMANLI SANCAK ÇALIŞMALARI
Değerlendirme ve Bibliyografik Bir Deneme
Adnan Gürbüz

Bu eser, XV.- XVI. yüzyıllar Osmanlı toplumunun sosyal, ekonomik ve idari hayatının bütününü aydınlatmaya doğru atılmış adımlar olarak görülmesi gereken sancak monografi çalışmalarını incelemek suretiyle genel bir değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır.

YOLCULUK
Masumların Katliâmı
Charles Merrill

Charles Merrill, geniş bir tarih bilgisine, kültür ve sanat birikimine sahip Amerikalı bir eğitimci. Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinin zengin kültürüne büyük ilgi duyan Merrill, 1930'lu yılların sonlarından 1990'lı yılların ortalarına kadar yaklaşık 60 yıllık bir geçmişte bu ülkelere yaptığı yolculukların birikimini, bu kitapta okurlarıyla paylaşıyor.

Sunucu, Programlama ve Tasarım: GösterGe Hizmetleri