..:: Dergâh Yayınları ::..

=== Anasayfa === Arama === Tüm Yayınlarımız === Tüm Yazarlarımız === Hakkımızda === Bağlantılar === Satış Yerleri === İletişim === English

ERZURUM KİTAPLIĞI

Anadolu'yu temsil eden büyük şehirlerden biri... Mimarisinden kahramanlarına, diline, yaşama üslubuna dair binbir renk... Bir dünya tasavvuru, bir mübarek belde. Doğunun Batıya, Batının Doğuya kapısı...

BİR KÖY TARİHİ: CİNİS (Yeni)

Enver Konukçu - İbrahim Atnur

Erzurum tarihinin derinliklerinde barınan, Osmanlı döneminde bir süre nahiye de olan Cinis köyünün tarihini yayın hayatımıza kazandırmaktan mutluluk duyuyoruz. Prof. Dr. Enver Konukçu senelerce çalıştığı, doküman topladığı çalışmasına Cinis’li Doç. Dr. Ethem Atnur’un katılmasıyla elinizdeki kitap ortaya çıktı. Ünlü yazarımız Ahmet Hamdi Tanpınar dört gün misafir olduğu Cinis köyünü Beş Şehir kitabında anlatır. Tarihi boyunca; bereketli günleri ve zenginliği barındırdığı gibi, harp ve talan yıllarında açlık ve yoksulluğu da yaşar. Bir Köy Tarihi: Cinis kitabında tarihin dönemlerinde bir köy anlatılırken, Osmanlı kayıtlarında ve günümüz verileriyle bu köyün sosyal ve iktisadî yapısı incelenmektedir

BİR ŞEHRİN RUHU ERZURUM

M. Sıtkı Aras

Sıtkı Aras Erzurum'un Mânevî Mimarları'nda tanıtmaya başladığı Erzurum'u ve Erzurumluyu bu eserle tamamlıyor. Erzurum insanını, coğrafyasını, tarihi ile inanışları, âdetleri, sosyal dayanışması, çocuk oyunlarına dek kapsayan kültürü içinde inceliyor.
"Duruşu" ve "sükutu"yle meşhur olan Erzurumlunun derin tabakalarına inerek dadaş (aksiyoncu) tipini, veli (gönüm adamı) tipini, hanedan (bey) tipini, mütefekkir ve âlim tipini, nüktedan tipini örnekleriyle bizlere anlatırken neden Erzurum'da tüccar tipinin doğmadığını da söylüyor. Bir şehrin ruhunu verenlerin, Erzurumluyu yakından tanıyacaksınız.

BİR VAKİTLER ERZURUM

İbrahim Aydemir

Bir Vakitler Erzurum, geçmiş Erzurum'a özlemdir, Erzurumluluğu hatırlamadır. Bir milletin yeşerip cihana fışkırmasında kaynaklık eden mekânın hatıralar yüküdür. Bu kitap, geçmişi soldurulan Erzurum ve Erzurumluluğun türküsüdür. Hafızaların tazelenmesi, maziye ve umursamazlığa yakılan ağıttır. Bir Vakitler Erzurum, unutulmuş mekânlar, olaylar ve insanlarıyla hepimizin hikâyesidir.

ÇIKMAZ SOKAK
Erzurum Şiirleri ve Bazı Hatıralar
M. Şadi Tanşu

Erzurum Caferiye Mahallesi'nde doğan "Kadıhafızoğulları"ndan Şadi Tanşu bir Erzurum sevdalısıdır. Hacmi küçük, duygu ve hatıralarla yüklü kitap, bir sevginin yurdu ve şehri vareden manevi hasletlerin terennümüdür.
"Kadıhafızoğulları"nın yedinci neslinin temsilcisi, Cumhuriyet Caddesi Sudamı Çıkmaz Sokak'tan günümüzde kaybolan insan duygu ve münasebetlerini bize hatırlatıyor.

ERZURUM BELEDİYESİ TARİHİ 1

Murat Küçükuğurlu

Modern belediyecilik tarihimizin köklü kuruluşlarından birisi olan Erzurum Belediyesi hakkında şimdiye kadar kapsamlı bir araştırma yapılmamıştı. Bugüne kadar ortaya konmuş sözlü ve yazlı bilgiler birbirini tutmaz verilerdi. Uzun soluklu bu çalışma iki cilt olarak hazırlandı. İlk cilt 1866 ila 1930 yılları arasını kapsıyor. 1877’de Belediye Kanununun çıkarılmasıyla kurumlaşmaya başlayan Erzurum Belediyesi’nde önem arz eden Şerif Efendi dönemi bu ciltte inceleniyor. Dergâh Yayınları Erzurum tarihine de katkıda bulunan eseri okuyucuyla buluşturuyor.

ERZURUM EFSANELERİ

Bilge Seyidoğlu

Efsaneler sözlü geleneğin ürünü olan anlatım türüdür. Temelinde inanç duygusu vardır. Anlatanı da dinleyeni de onun gerçek üzerine kurulduğuna inanır. Ama bu gerçek objektif bir gerçek değildir. Efsanelerde gizli ve esrarengiz bir âlem vardır. Olağanüstülük, kutsallık tıpkı inanç gibi onun bünyesinde bulunur. Türkiye'de bu türü inceleyen araştırmalar azdır, Bilge Seyidoğlu Erzurum Efsaneleri adlı çalışmasıyla bu alanda önemli bir boşluğu dolduruyor.

ERZURUM FIKRALARI

Mehmet Zeki Kılıç - Yaşar Atnur

Anonim olduğu kadar ferdî buluşlarında eseri olan fıkralar, bir toplumun aynasıdır. Onda eleştiri, muhalefet, insan karakterinin hayat içindeki pek çok yönünü; bazen mizaha, bazen acı gerçeklere bürünmüş olarak bulabiliriz.
Erzurum insanın; saf, muzip ve şakacı yönü, muhalif ve hayata bakış açıları, hayat içinde söylenmeyen gerçeklere vurgu yapması önemlidir. Derlemede "Erzurum ağzı" esas alınmıştır.

ERZURUM KİTABI

Muammer Çelik

Erzurum'un kültür, adet, gelenek-görenekleriyle ince bir şekilde işleyen genişletilmiş 2. baskısıyla Muammer Çelik'in bu eseri, bizlere Erzurum ve yöresinin yerel yaşantısını, kültürünün her çeşidini, doğal güzelliklerini, insanını, yakın geçmişiyle, taşı ve toprağıyla tanıma fırsatı bu kitapta veriyor.

ERZURUM KONGRESİ VE I. BMM'DE ERZURUM MİLLETVEKİLLERİ

Muzaffer Taşyürek

Kitapta, Erzurum Kongresi'nden Birinci Büyük Millet Meclisi'ne uzanan yolda bir avuç Erzurumlu insanın "irade-i Milliye" uğruna verdiği şerefli bir mücadelenin hikâyesini bulacaksınız.
Bir milletin "bittik, tükendik" diye ümitsizliğe kapıldığı bir dönemde Hoca Raif Efendiler, Solâkzade Sadık Efendiler, Hakkızâde İsmail Fehimler, Cevat Dursunoğlular, Namıkzâde Ahmetler, Hüseyin Avni Ulaşlar, Süleyman Necati Güneriler, Mehmet Salih Efendiler, Mustafa Durak Sakaryalar ve daha nice ismi unutulmuş yiğit insanlarla başlayan bir diriliş destanı verilmeye çalışılmıştır.
Kitap yalnız Erzurumluları değil, Erzurumluların şahsında Türk parlementer hayatının en demokratik meclisi olma hüviyeti taşıyan I. BMM'nde iç ve dış baskılara karşı direnişi yapan memleket evlatlarını anlatmaktadır.

ERZURUM MASALLARI

Bilge Seyidoğlu

Masalların kökleri tarihin derinliklerine kadar uzanır, nerede-nasıl oluştukları bilinmez. Halkın ortak malı olarak meydana gelirler. Sözlü gelenekte yaşarken nesilden nesile aktarılarak günümüze ulaşırlar.
Erzurum masalları dünya masalları ile ortak motifleri içine aldıkları kadar Erzurum'la ilgili dil özellikleri, yaşayış tarzını da gösterir. Eserin birinci baskısında Erzurum ağzı ile derlenen malzeme, ikinci baskıda ortak yazı diline çevirisi yapıldı.

ERZURUM ŞAİRLERİ

Hasan Ali Kasır

Erzurum tarihi bir şehir, Anadolu'nun en eski yerleşimlerinden biridir. Bin yıllık medeniyet şahidi, bir kültür şehri. Kültürün en has ürünü olan şiir, Erzurumlu şairlerin diliyle, kalemiyle Türk edebiyatının yüzakıdır.
Erzurum Şairleri Erzurum'da doğmuş-yaşamış veya daha sonra buraya yerleşmiş şairleri konu edindi. Şairlerin ayrıntılı özgeçmişleri, edebî kişilikleri ve eserleri üzerine titiz bir çalışma yaparak sadece Erzurum'a değil Türk edebiyatına böyle bir eser verdiği için Dr. Hasan Ali Kasır'ı rahmetle anıyoruz.

ERZURUM VE ÇEVRE KÖYLERİNDE DİNÎ HAYAT

Ünver Günay

Din ve toplum arasında organik bağlar mevcuttur. Türk toplumunun dinî yaşayışını, dinî örf ve âdetlerini, davranışlarını toplumun genel yapısından bağımsız düşünmemiz mümkün değildir.
Bu kitap "din sosyolojisi"nin ışığında, alan araştırması yöntemine göre, dini yaşayış konusunu sosyolojik incelemenin ilk örneklerinden biridir. Prof. Dr. Ünver Günay eserinde, Doğu Anadolu'da her yönden önemli bir merkez olan Erzurum ve çevre köylerindeki dini yaşayış, sosyo-kültürel kadrosu içinde inceleme konusu yapmaktadır.

ERZURUM YAZILARI

M. Çetin Baydar

Şehirlerin manevî ve maddî güzelliklerini fark edebilmek bir nasip işidir. Şehirlerin esrarına eremeyenler, onun yok oluşuna da göz yumanlardır. Çetin Baydar, Erzurum'un yeniden ayağa kaldırılması ve Erzurum Kimliği'nin yeniden oluşturulmasına Erzurum Yazıları ile katkıda bulunuyor.
Şehrin tarih içerisindeki macerasını, günümüz meseleleri ile beraber ele alarak; siyaset, kültür ve sosyal hayatı "teşrih" masasına yatırıyor. Değişim sürecini, problemleri ile ele alıyor.

ERZURUM'DA ZİRAAT KÜLTÜRÜ

M. Sıtkı Aras – Adem Yavuz Sönmez

Tarım toplumundan sanayi toplumuna doğru yavaş da olsa bir geçiş yaşanan Türkiye’de, nüfusun neredeyse yarısı köyle irtibatını koparmamıştır. Buna rağmen köyler ağır ağır boşalmakta, yüzyıllardır sürdürülen ziraat usulleri yerini teknolojik üretime bırakmaktadır. Bu çerçevede eski dünyadan bize intikal eden ziraata değgin kelime, deyim ve terimler geniş bir lügat teşkil ediyor. Erzurum’da Ziraat Kültürü, Mahalli Ziraat Terimleri başlıklı çalışma, hafızalarımızı tazelemekle önemli bir rol üstlenecektir. Eser, sadece ziraatla meşgul olanlar için değil, aynı zamanda folklor-etnografya-müzecilik ve edebiyat için de ufuk açıcı bir kaynak.

ERZURUM'UN MÂNEVÎ MİMARLARI

M. Sıtkı Aras

Erzurum yani "Belde-i Tayyibe". 1950 metreden dünyaya bakan, cihangirlerin hep gözlerini diktikleri/gözbebekleri gibi korudukları, dört kapısıyla Doğunun kilit noktası bu şehrimizin kültür mirası muazzamdır. Ancak bir çok konuda olduğu gibi kalın sislerin arasında gizlenen/kalan büyüklerimizi hayatlarıyla, onları değerli kılan özellikleriyle Sıtkı Aras sayesinde bu kitapta anma fırsatı bulmuş oluyoruz.

	ERZURUMLU SITKI BEY Sıtkı Aras'a Armağan Heyet Hazırlayan: Mehmet Karataş
	199 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Haziran 2003 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-6611-52-9 10,00 TL

ERZURUMLU ŞAİR HÂZIK
Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı
Hüseyin Güfta

Osmanlı medeniyetinden bize intikal eden nadide el yazmaları, kültür mirasımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bugüne kadar çeşitli alanlara ait olmak üzere el yazması nüshalar incelenip değerlendirildi ve yayınlandı. Ancak hâlâ binlerce nüsha değerlendirmeyi beklemektedir.
Bu düşünceden hareketle, kültür mirasımızın nesilden nesile iletilmesi görevini üstlenmiş, hikemî üslupla yazdığı şiirlerinde klâsik Divan şiiri geleneğine ters düşmeden düşünce öğelerine ve realiteye önem vermiş, toplumu eğitmek için vasıta olarak kullanmış 18. yüzyıl âlim şairlerinden Erzurumlu Hâzık'ı tanıtmak ve Divan'ın tenkidli metnini hazırlamak amacıyla bu kitap yayımlanmıştır.

ERZURUMLU YEŞİLZÂDE MEHMED SALİH EFENDİ
Hoca, Şeyh, Siyasetçi
Ömer Hakan Özalp

1.BMM Erzurum milletvekili Yeşilzâde Salih Efendi 1874'de Erzurum'da dünyaya geldi. Erzurum Mülkiye Rüşdiyesi'ni bitirdi. Özel dersler aldı. Dar'ul Muallim'den mezun oldu. Haşiizâde Şeyh Ali Rıza Efendinin sohbetlerinde ve hizmetlerinde bulundu. 1897'de şer'i hukuk ve ceza muhakemeleri usulu okudu, iki yıl dava vekilliği yaptı. Onbir yılı müdür olmak üzere Numune-i Terakki Mektebi'nde onbeş yıl öğretmenlik yaptı. Bursa'da ticaretle uğraştı. Bursa yöresi Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti merkez heyeti başkanlığına seçildi. Erzurum Kongresini takip etti. Milli Mücadele'ye hem parası hem de emeği ile yardım etti. 1. BMM'ne Erzurum milletvekili seçildi. Meclis'te birçok encümende görev aldı, pekçok kanun teklifi yaptı. İkinci Meclise alınmadı. Ankara'da bir süre kalarak ticaretle uğraştı, 1924'te İstanbul'a taşındı. Siyasetten çekilmesine rağmen 1925'te İstiklal Mahkemesi'ne verildi, Berat etti. Ancak öğretmenlikten çıkarıldığından ticaretle geçimini sağladı. 1954'te vefat eden Erzurumlu Salih Efendi'nin renkli ve çok yönlü şahsiyetin hayatı, eserleri ve konuşmalarıyla Ömer Hakan Özalp'in titiz çalışmasıyla günümüz insanına tanıtılıyor, hatırlatılıyor.

	HATIRA DEFTERİ Süleyman Necati Güneri Hazırlayan: Ali Birinci Süleyman Necati Güneri gerek çalışmaları ile ve gerekse Albayrak gazetesiyle Erzurum Kongresi'nin en mühim simalarındandır. Gazetesi Milli Mücadele'nin ilk gür sesi ve milli isyanın alevi olmuştur. Vatanın kurtuluşu uğrunda yaptığı çalışmalar her türden neşriyatta ifadesini bulmuştur. Süleyman Necati'nin ancak bir kısmını yazabildiği hatıraları da Milli Mücadele'nin ve bilhassa Erzurum Kongresi günlerinin en canlı ve samimi şahididir. Hatıra Defteri'nin küçük hacmine büyük değerde bilgiler sığdırılmıştır.
	118 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Kasım 1999 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-7032-66-2 6,00 TL

	HÜSEYİN AVNİ ULAŞ Hazırlayan: Muammer Çelik Günümüzde önderler, korkunun barınamadığı ruhlar, cesaretin ve mertliğin önderlerini arıyoruz. Yavuz'un cesaretini benliğinde yaşatan Hüseyin Avni'leri arıyoruz. Millî Mücadele'mizde Erzurumlu bir Hüseyin Avni vardı. Karakterini sanki Doğu'nun yalçın tabiatı çizmiş, iradesi, mertliği, cesaret ve dürüstlüğü ile 1. BMM'ni kaplamıştı. Silahı, askeri, muhafızı yoktu, davası ve imanı vardı. Hüseyin Avni'nin olduğu mecliste çalışmak zordu, cesareti ve hiddeti önünde küçülenler onunla "erkekçe" müdahele edemediler. Biz onda bir "mağlubun zaferi"ni görüyoruz. Bu kitapta onun yaşamı, onun söyleyip yazdıkları kadar onun hakkında yazanların yazılarıda bulunuyor.
	407 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Mayıs 1996 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-7136-01-8 16,00 TL

MAHMUD VEHBİ EFENDİ

Selman Demir

Dört yıllık çabanın ürünü olan kitap, Erzurum'un manevi büyüklerinden Vehbi Efe'yi tanıtmaktadır. Yazar, geçen zamanın etkisiyle tam olarak hatırlanmayan veya yanlış hatırlanan bazı bilgileri ayıklayarak bu eseri hazırlamıştır.
Vehbi Efe denilince hatırlananlar: Suları bulmak, çeşmeler yapmak, yolların taşını paklamaktı. Ömrü boyunca köy yollarındaki taşları topladı, çeşmeler yaptı veya çeşmelerin akarlarını temizledi, sulara geçitler yaptı, köprüler kurdu. O tam anlamıyla bir hizmet ehliydi.

MİLLÎ MÜCADELE'DE ERZURUM

Cevat Dursunoğlu

Milli Mücadele'nin temelinin atıldığı Erzurum, hür ve bağımsız yaşama iradesinin de beldesidir. En büyük belgesi de Milli Mücadele tarihidir. Coğrafyayı "vatan", kalabalıkları "millet" yapan da bu ruh ve kudret bu şehirde barınır. Milli Mücadele'yi başlatan ve başarıya ulaştıranlardan olan Cevat Dursunoğlu'nun ilk baskısını 1946 yılında yapmış ve Dursunoğlu'nun hatıralarından yola çıkarak yazdığı bu kitap kendisinin tek eseridir.

SOĞUK CENNETİN ÇOCUKLARI

Eşref Özoltulular

Garin adı verdikleri Erzurum bölgesi Ermeniler için çok önemliydi, Erzurum hedef illerindendi. Seferberlik ilanından sonra Erzurum savaş bölgesi olmuştu. Ermenilerin önemli bir kısmı silahları ile Rus Ordusu’na katılmıştı. Rus Hükümeti, kendine sığınan Ermenileri silahlandırarak, donatarak özel çeteler oluşturup, müslüman halkın üzerine göndermiş, kendi ordularına yardımcı olarak kullanmışlardı. Türk Ordusu’nun Erzurum’u kurtardığı 12 Mart 1918 yılına kadar Ermeni mezalimi Erzurum’da sürmüştü. Erzurum’un işgal yılları ile ilgili kaynaklar sınırlıdır. Edebiyata yansıması olmamıştır. Eşref Özoltulular yakın çevresindeki birinci ve ikinci kuşak görgü tanıklarından derlemeler yaptı. Kantarcızade Mustafa Bey ve Yarbay Twerdo Kheflo’nun anılarından, elliye yakın konuyla ilgili kitaptan istifade ederek, dönemi ve şehrin ileri gelenlerinin romanını yazdı.

	TARİHÇE-İ ERZURUM Mehmet Nusret (Som) Hazırlayan: Ahmet Fidan Kitap tarihin tozlu sayfaları arasında kalmış Erzurum'a ait geçmişten günümüze kalmış cami, çeşme, han, hamam gibi abidevî eserler yanında, Erzurumlu şair, yazar, kanaat önderleri ve tarihî olayların anlatıldığı önemli bir eserdir. Kitabın ilk baskısındaki dil ve üslûp özelliği aynen korundu.
	183 sayfa \| 3. Hamur Kâğıt \| Karton Kapak \| Küçük Boy (13.5 x 19.5 cm.) Basım Tarihi: Aralık 2005 \| 1. Baskı (Baskısı var) \| ISBN: 975-995-022-7 9,00 TL

TÜRKÜLERDE YAŞAYAN ŞEHİR ERZURUM

İsmail Bingöl

Şehir Kimliği üzerine son yıllarda birçok kitap yayınlandı. Türkülerde yaşayan şehir: Erzurum, şehrin yıkılışı ve yok oluşu karşısında; duyarlı, vefalı bir kalemin yazılarıdır. Sözlerde kalanları yazıya geçiren Erzurum sevdalısı yazar, kültürü, insanı, mimarisi, dili ile bir şehri yaşatmaya çalışır.
Tarihi olan şehri; insanı, kurumları ve yaşayan kültürünü tarihe nakşetmeye çalışıyor. Erzurum'u Erzurumluyu anlamak, "dadaş"ı arayanlara İsmail Bingöl cevapları bu kitabında veriyor.

UYMAZSA EYYAM BANA UYARIM EYYAMA BEN

Ahmet Erverdi (Namık Efendizâde)

Ahmet Muhtar Erverdi 1896'da Erzurum'da dünyaya gelir. Namık Efendizâdeler diye anılan aileye mensuptur. Rüştiye ve İdadiyi Erzurum'da bitirir. Yüksek lisans için İstanbul Darülfünunu Hukuk Mektebi'ne gider. Birinci Dünya Savaşı çıkınca eğitimi yarıda bırakarak askere alınır. Şam'da esir düşer, Mütareke ile esaretten kurtularak Erzurum'a döner. Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-i Milli Cemiyeti'nin kurucularındandır. Cemiyetin hazırladığı Erzurum Kongresi'ne Tercan delegesi olarak katılır.
Cumhuriyet'in ilanından sonra Kars Mektupçuluğu görevine atanır. Bir süre bu görevi yaptıktan sonra, görevinden istifa ederek topraklarını işletmek üzere çiftçiliğe başlar. Erzurum Belediye Meclisi'ne seçilir. Belediye Meclisi'nde üye iken, etrafında gözlemlediği insan manzaralarından elinizdeki kitabı oluşturan "oyun"u yazar, 42 yaşında Erzurum'da vefat eden bir ara Halkevi Reisliği de yapmıştır.

Sunucu, Programlama ve Tasarım: GösterGe Hizmetleri